Als Máxima wil schitteren kan ze terugvallen op de familiejuwelen of haar eigen privéjuwelen. Maar hoe zit die verdeling precies? Wat valt onder welke collectie? Deze lezersvraag popte op in mijn mailbox.
Toen koning Willem lll in 1890 overleed, was alleen zijn dochter Wilhelmina nog in leven. Een groot deel van de historische Oranjecollectie kwam zo in haar kluis terecht. Ook na het overlijden van Wilhelmina in 1962 bleef de verzameling intact. Juliana was immers enig kind. Toen laatstgenoemde in de jaren ’60 nadacht over de toekomst van de Oranjejuwelen, was er echter sprake van vier partijen: Beatrix, Irene, Margriet en Christina.
Niet iedere dochter had even veel belang bij een fonkelend diadeem. Qua veiligheid en erfbelasting komt er bij zo’n groot juweel wel het een en ander om de hoek kijken. De monarchie zou evenmin gebaat zijn bij een opsplitsing van de historische parures. Met dat in het achterhoofd werd er in 1968 een stichting opgericht ten behoud van de juwelencollectie. De historische tiara’s, colliers en broches zouden voortaan niet meer van een specifieke Oranje zijn, maar van een stichting. Dit had als bijkomend voordeel dat er bij een overlijden ook geen erfbelasting berekend hoeft te worden. De ondergebrachte stukken mochten niet verkocht worden, zo kwam in de statuten te staan.
Nu was de koninklijke collectie in de tijd van Wilhelmina al niet helemaal intact gebleven. De pauwenstaartparure kwam in de jaren ’50 in bezit van prinses Irene. Wilhelmina schonk haar die – tot grote verbazing van Beatrix.
Het saffieren diadeem dat Wilhelmina voor haar huwelijk cadeau had gekregen van de bevolking, werd in de jaren ’60 opgebroken en vermaakt tot nieuwe, meer draagbare stukken die werden verdeeld onder de vier zussen van Soestdijk. Met grote regelmaat draagt Máxima de oorhangers die Beatrix via deze weg verkreeg.
De familiejuwelen en de stichting
Voor de rest was de historische verzameling nog grotendeels intact. Denk hierbij aan de Mellerio-parure, de huisdiamanten, de diamanten rivière, de grote devant de corsages, en ga zo maar door. Stukken die in het verleden werden verkregen en van generatie op generatie zijn doorgegeven.
Ook de aquamarijnen en het diadeem voor de parelknopen, verkregen ten tijde van koningin Juliana, werden in de stichting ondergebracht.
Naast een kluis vol historische stukken, had Juliana ook veel eigen juwelen. Broches, oorhangers, armbanden en colliers die ze tijdens haar koninklijke loopbaan had gekregen of gekocht. Deze werden na haar overlijden verdeeld onder familieleden en wellicht wat vrienden. In het verleden schreef onze juwelenkenner Edwin hier een uitgebreide blog over, maar ik zie dat die de digitale verhuizing niet heeft overleefd. Gelukkig heb ik de tekst en foto’s nog, dus die zal ik binnenkort weer uploaden.
Ook Máxima kreeg een paar mooie stukken van Juliana cadeau. Deze vallen dus niet onder de stichting en zijn haar privébezit. Denk hierbij aan de gouden veerbroche en de set met rozenkwarts.
Máxima en haar privéjuwelen
Naast de geërfde stukken van Juliana heeft Máxima door de jaren heen zelf ook een riante collectie juwelen bij elkaar gesprokkeld. Deze mag ze uitlenen aan familie en vrienden, want ze zijn van haarzelf. Ook mag ze die na haar overlijden doorgeven aan haar dochters. Maar laten we hopen dat dit nog héél lang duurt.
Denk bij de privéjuwelen bijvoorbeeld aan de Tutti Frutti-set.
De oorhangers van Hemmerle en JAR Paris zien er misschien uit als gezellige koopjes, maar zijn met prijskaartjes van tienduizenden euro’s echte topstukken.
Van juwelier Steltman heeft de koningin prachtige oorhangers, ringen en armbanden. Ook die zijn van haarzelf.
Omdat de koninklijke familie alle juwelen bestempelt als privé, bestaan er echter veel vraagtekens rondom beide collecties. Want wat is precies privé en wat is historisch? Neem het diamanten collier waar Máxima in 2016 voor het eerst mee werd gezien. Het zou zomaar kunnen dat ze dat heeft aangetroffen in de onderste lade van de koninklijke kluis en dat het een historisch stuk is. Evengoed zou het privébezit kunnen zijn. Over de status wordt geen enkele mededeling gedaan.
Ook de herkomst van veel parelcolliers is onbekend.
Waarde
Nu vraag je je misschien af: is dat een probleem? Moeten wij per se weten tot welke collectie een juweel behoort? Als ik kijk naar omliggende landen, dan is daar doorgaans een groot besef van de historische waarde van de historische collectie. In Denemarken wordt ieder juweel uitgebreid besproken op de website van het hof. Een deel van de collectie is ook tentoongesteld. In Zweden verschijnt er met regelmaat een documentaire op televisie, waarin de geschiedenis van de juwelen wordt verteld door de Bernadottes zelf. Je krijgt als kijker het idee: zij dragen niet alleen een diadeem, maar ook een stuk geschiedenis op hun hoofd. Je merkt dat ze aan het Zweedse hof de collectie op waarde schatten. In het Verenigd Koninkrijk idem dito.
Waarom transparantie belangrijk is
In Nederland zien ze de juwelen helaas als privé. Er wordt geen transparantie gegeven wordt over de herkomst ervan, of de omvang van de collectie. Ik vind dat een gemiste kans, maar nog belangrijker vind ik het dat er achter de schermen wél duidelijkheid bestaat over de verdeling. Hoe kan men anders controleren of er juist mee wordt omgesprongen? Een privéjuweel onderhands doorgeven klinkt misschien niet koninklijk, maar in 2019 bleek uit onderzoek van het NRC dat vergelijkbare kwesties in het verleden zeker wel zijn voorgekomen. Zo verkocht de familie voor 20 miljoen euro de inboedel van Paleis Het Loo aan de Staat, terwijl de meubelstukken al van de Staat waren. Ook kreeg de familie nog jarenlang onderhoudsgeld voor de meubels, terwijl het Rijk het onderhoud deed.
Uit onderzoek van Zembla bleek bovendien dat de zussen van prinses Beatrix de erfbelasting na het overlijden van koningin Juliana betaalden met kunst. Dat mag in Nederland, maar de voorwaarden schrijven voor dat de stukken die het Rijk op deze manier verkrijgt, zichtbaar moeten zijn voor het grote publiek. Daar is bij de Oranjes slechts beperkt sprake van. Sterker nog: de kunstwerken hangen gewoon nog in de paleizen. Om dergelijke kwesties in de toekomst te voorkomen, pleit ik voor beduidend meer transparantie rondom de juwelen. Juist door openheid te bieden, laat je zien dat je de historische waarde van de collectie respecteert—én voorkom je dat de schijn van achterkamertjespolitiek blijft hangen.
De stichting heeft z’n voors en z’n tegens. Ik denk dat we niet in dezelfde situatie verzeild willen raken als de Belgen. Daar is een groot deel van de koninklijke juwelen door vererving (Lilian Baels) uit hun bezit verdwenen. Er is in MKM al eens een blog over verschenen als ik mij niet vergis. Door de stichting houdt je de boel bij elkaar en kan iedereen die daartoe gerechtigd is (Of misschien wordt) er gebruik van maken. En dat je er regels voor opstelt is dan niet meer dan logisch. En wie weet gaat er ook een deel van Máxima’s privé collectie bij haar overlijden naar de stichting. En het kan dan maar zo dat dat in overleg met de dochters gaat.
In België zijn de problemen al vroeger begonnen. De 2′ koningin Marie-Henriette had blijkbaar in haar testament geschreven dat al haar juwelen toekwamen aan de “zittende” koningin en nooit mochten verkocht worden. Haar man, Leopold II, heeft daar geen rekening mee gehouden en de juwelen werden verdeeld onder de 3 dochters. LII heeft ook de juwelen van zijn zus Charlotte, keizerin van Mexico, en van zijn moeder Koningin Louise-Marie, dochter van de Franse koning, verkocht om “zijn” Congo te financieren.
Koningin Elisabeth liet haar juwelen na aan haar lievelingszoon Leopold III en deze juwelen zijn grotendeels verkocht door zijn 2′ echtgenote Lilian Baels.
Fabiola heeft een deel van haar juwelen nagelaten aan Mathilde maar waar is de “zwaar beladen” spaanse tiara, die zij kreeg van Franco, of de Tunesische parure, die Boudewijn voor haar kocht ?
Wat zal er met de juwelen van Paola gebeuren ? Zal ze die nalaten aan haar dochter Astrid of aan haar favoriete schoondochter Claire ?
Om zo’n “uitverkoop” te vermijden vind ik het lovenswaardig van de andere vorstenhuizen dat ze hun juwelen in een fonds ondergebracht hebben.
Leopold II heeft enkel al zijn onroerende goederen in de Koninklijke Schenking ondergebracht zodat die nooit kunnen verdwijnen door erfenissen. Voor LII waren juwelen slechts “bijkomstigheden” …
Dank voor de info. Je bent klaar met zo’n man die je wensen niet respecteert. Nu weten we inmiddels dat LII van geen kant deugde (een soort Bernhard in het kwadraat) maar dit is toch wel heel erg.
Dank voor deze extra informatie, ik wist niet dat het zo slecht gesteld was. Ik hoop dat Filip en Mathilde iets regelen zodat hun (toekomstige schoon-) dochters de nieuw aangekochte juwelen kunnen dragen en laten we hopen dat Paola ‘het juiste’ doet en haar hoofd laat spreken in plaats van haar ego.
Interessant kijkje achter de schermen. Enne transparantie; daar kunnen de Oranjes nog wel meer stappen maken. Niet alleen bij de juwelencollectie.
Ik ben benieuwd wat er zou gebeuren als de belastingdienst daar eens zijn tanden in zou zetten, samen met een serieuze onderzoeksjournalist. Want al dat schenken/nalaten van sieraden van Juliana, straks Beatrix en later (hopelijk voorlopig nog niet) WA en Maxima aan de meisjes, daar hangt een fors (belasting) prijskaartje aan. En als al die diverse parelcolliers niet in de Stichting zijn ondergebracht? Het is mooi dat Maxima een (zeer forse) eigen collectie aan het opbouwen is maar als deze stukken niet in de Stichting worden ondergebracht dan wordt het belasting betalen voor de ontvangers of erfgenamen. Hartelijk dank voor dit extra inkijkje Josine. We weten weer iets meer maar eigenlijk wordt het nog schimmiger.
De constructies die de Oranjes soms gebruiken zijn schimmig.
Tegelijkertijd is het wel goed om te melden dat van de erfenis van Juliana ook een heel groot deel aan goede doelen is geschonken door de 4 zussen. Dat ging destijds om miljoenen.
Maar die zullen ze door de gebruikte constructies wel hebben kunnen missen😜. Ach ja, Oranjes en geld, het blijft een thema.
Waarom zijn aangekochte juwelen na haar huwelijk privébezit?!
Maxima heeft ze immers alleen kunnen kopen door haar huwelijk!
Dus die kunnen zo door naar de stichting.
Anders zou de collectie ook niet groter worden.
Ik begrijp dat als je van je eigen echtgenoot en Argentijnse familie voor en na je huwelijk juwelen krijgt, dat dit onder prive valt.
Maar in haar hoedanigheid van koningin, juwelen gekregen vanuit het buitenland tijdens staatsbezoeken of jubileums moeten ze toch rechtstreeks door naar de stichting?! Of zie ik dat verkeerd.
Wat ze van privegeld koopt of van familie cadeau krijgt is ook prive. Cadeaus bij staatsbezoeken is werk, dus m.i. van de staat. Maar hoe dat in de praktijk werkt?
De familie beheert veel zelf, zonder toezicht vanuit de staat.
Als het aangekochte juwelen zijn die ze met eigen salaris betaald heeft mag zij zelf weten wat ze ermee doet toch?
Of bedoel je alleen de juwelen die ze bij schenking krijgt tijdens bijvoorbeeld staatsbezoeken? Maar denk dat je hebt over wat Maxima zelf koopt? Omdat er aangekocht staat.
Nee beide. Wat Maxima in een jaar ontvangt, krijgen wij in ons halve leven nog niet bij elkaar gespaard.
Dus dat bedoel ik dat Maxima ze alleen heeft kunnen kopen door haar huwelijk.
Maar je bedoelt dus eigenlijk dat ook wat ze met haar eigen verdiende salaris koopt moet afdragen aan de stichting? 😄😅. Dat is toch vreemd wanneer ze niet zelf mag doen met haar geld wat ze wil?
Natuurlijk mag ze doen wat ze wil.
Maar dan gaat het wel in de stichting en gebruikt ze dan toch zo vaak ze zelf wil, want Maxima heeft 1e keus.
Is alleen maar voordelig later met overerving en de juwelen blijven bruikbaar voor alle 3 haar dochters.
Ik zie alleen maar pluspunten.
😄 nou ik vind dat je dat niet kan verwachten. Stel nou ze wil een collier aan een nichtje in Argentinië nalaten, ik noem maar wat. Dat gebeurt toch in zoveel families? Dat een tante iets schenkt bijvoorbeeld? Ik noem maar iets. Dan kan dat dus niet. Nee wat je prive koopt mag je gewoon zelf mee weten wat je doet vind ik. Maar ieder zijn mening👍🏼.
Ja klopt, ik zou als dochter van de koningin geen juwelen geschonken aan nichtjes op de veiling tegen willen komen.
De stukken uit Argentinië voor Maxima haar huwelijk is logisch prive of na haar huwelijk van Willem Alexander.
Maar de latere stukken gekregen na haar huwelijk, was alleen mogelijk om die in haar bezit te krijgen door haar functie als koningin en daardoor zou het fair zijn als die in de stichting kwamen.
Interessante discussie.
Wilhelmina en Juliana hadden ook stukken aangekocht. Die vormen nu de oranjejuwelen uit de stichting.
Dan had Wilhelmina ook enkele stukken kunnen achterhouden en die blijvend als prive beschouwen.
Dan was ze in haar goed recht om Irene toen de pauwenstaart parure te schenken.
Als alles in de stichting zou komen, zou er nooit iets terecht kunnen komen bij de kinderen van Alexia en Ariane. Dat is ook niet eerlijk.
Niet alles, alleen van haar eigen familietak uit Argentinie en geschonken juwelen door Willem Alexander aan Maxima.
Dat zou een mooie nagedachtenis zijn aan hun ouders.
En de kinderen van Alexia en Ariane zullen ook geen koninklijke taken moeten uitvoeren, dus hebben ook geen belang hebben bij de stichting.
Duidelijke blog. Dit is een.aspect waardoor ons koningshuis juist steeds onder vuur ligt.
De juwelen in de stichting zijn historisch en horen bij Nederland en haar geschiedenis. En ook diverse andere spullen.zijn gekocht door de staat en zijn dus niet prive.
De Oranjes zullen zeker weten hoe ze dit in Scandinavie doen. Dus waarom ze hier ander beleid in volgen en zo geheimzinnig doen. Het is wel snel prive.
Vraagje Josine: is de pauwenstaart parure nog steeds eigendom van Irene? Deze “misstap” van Wilhelmina zal na jaren misschien wel rechtgezet zijn en niet meer dan normaal ook.
Wat moet dat een ongemakkelijk moment zijn geweest op de verjaardag van Beatrix zo’n geschenk aan Irene geven.
Ik vraag me af of Wilhelmina er “een beetje af” was😉, we weten dat Juliana ook niet meer helemaal zichzelf was de laatste jaren van haar leven.
Niet helemaal meer zich zelf was? Roos, een beetje te rooskleurig uitgedrukt 🤭
Erg genoeg, maar zo’n opmerking vind ik ook schimmig 🙃
Wat de schimmigheid van de Oranjes betreft? Elke euro brengt zijn vrekkigheid mee wordt weleens gezegd. Ze komen met veel weg. De vorige premiers en de huidige, vind ik hielenlikkers. Ze praten de Oranjes teveel naar de mond. De constructies met de nalatenschappen, hadden nooit zo mogen gaan. Niemand durft zijn mond open te doen. Diep in mijn binnenste vind ik de handelswijze van de Oranjes schaamteloos.
Transparantie? Ze zullen het met man en macht willen voorkomen.
Ik ben heel erg met jou eens, Cleese. De handelswijze is schaamteloos! En dat vind ik als monarchist wel heel erg.
Schaamteloos is het juiste woord, al zo rijk zijn, en dan niet binnen de lijntjes willen kleuren.
👍
Tja Celeste, ik probeer de wereld maar rooskleurig voor te stellen, anders loop ik de hele dag depri rond🫣😉🤣
Er is volgens mij ook niet gecommuniceerd dat Juliana Alzheimer had of dement was, dus ga ik dat ook niet zo noemen, maar die actie van Wilhelmina geeft ook te denken.
De transparantie van de Oranjes, mag zeker verbeteren, maar ik heb er niet zo’n ontzettende moeite mee.
Leven en laten leven; een president kost ook goud geld en die is er gedurende zijn leven niet op voorbereid.
Het criterium dat een president ook geld kost, kan niet alles wegpoetsen.
Deze schimmigheid en misbruik van maken van hun positie (in de gouden kooi zijn héél veel voordelen) ondermijnen het vertrouwen en daarmee ook de basis van het koningschap.
Heb ik geen last van Geraldine, ik vind dat er wel schimmigheid is, maar dat ondermijnt niet mijn vertrouwen in het koningschap.
Niet iedereen denkt zo.
Nee, zeker niet somberen Roos 🤓
Leuke woordspeling 👌🏼
Bij de schimmigheid rond belasting speelt voor mij hun morele plicht een grote rol.
Noblesse oblige.
Als je de definitie daarvan goed tot je door laat dringen, handelen ze verre van netjes. Dat zou niet zo moeten zijn.
Maar…..ze mogen door hoor 😉
Roos, ik heb sympathie voor je gezichtspunt en ben met je eens dat een president ook kosten met zich meebrengt. Zijn/haar familie deelt echter niet in zijn/haar positie, dat maakt op het gebied van de kosten al een significant verschil: nu hebben koning, koningin, voormalig koningin en troonpvolger allen een salaris en onkosten vergoeding.
Daarnaast kijk ik op van ‘ dubbele betalingen’ waar het gaat om verkoop van bijvoorbeeld meubilair, dat al eigendom is van de staat. Ik verwacht van mensen die zo rijkelijk worden beloond en op de nodige loyaliteit kunnen rekenen, een ethisch compas. Op basis van de informatie die ik in deze blog lees, krijg ik de onplezierige indruk, dat misbruik wordt gemaakt van een gecreeerde monopolie positie: ‘ wat niet weet, wat niet deert.’
Mooi verwoord, zo zie ik het ook. Ik heb geen moeite met rijkdom, wel met mogelijk incorrect verkregen rijkdom, of zaken die ten koste van Nederland en de Nederlanders gaan. Het hebben van een moreel/ethisch kompas geeft geen enkel bezwaar tegen transparantie. Er valt namelijk niets te verbergen, en dat is nu allesbehalve het geval.
Wel goed te beseffen dat dit dus om de zussen van Beatrix gaat. Niet om de tak van WA.
Josine, deze begrijp ik niet. Wat gaat om de zussen van Beatrix?
Dank je wel Ingemariet. Ik krijg hier ook een heel ongemakkelijk gevoel over.
Wat een interessante blog. En wat een mooie juwelen hebben “we” in de Oranje kluis. Meer transparantie zou fijn zijn, niet alleen over de juwelen, maar over het gehele vorstenhuis. De Oranjes worden steeds meer privé en dat vind ik wel jammer. Heus niet dat ze alles hoeven te delen, maar eens met Peet1970 dat Scandinavië en ookGroot Brittannië daar heel goed in zijn
“We” hebben niets in de Oranjekluis. Zij hebben heel wat moois in de kluis. En reken maar niet, dat ze daar ooit tekst en uitleg over geven. Historisch gezien, bedoel ik dan
Nou, vergeet niet dat er over prins Henrik ook niet gelijk gedeeld werd wat er aan de hand was (dementie) en idem over Catherine.. Begrijpelijke overigens. Qua gezondheidsklachten bedoel ik.
Interessante blog Josine! Ik denk ook dat transparantie vereist is (eigenlijk over alles wat de monarchie aangaat). Daarin geven de Scandinavische landen heel vaak het goede voorbeeld.
Verder natuurlijk prachtige juwelen!
Dank voor deze mooie foto’s! Ik heb juist t gevoel dat weliswaar niet door t koninklijk huis maar door programma s als Blauw Bloed al veel bekend is van herkomst juwelen. Ook MKM met eigen Edwin biedt veel achtergrond info.
T belangrijkste vind ik dat ze smaakvol worden gedragen en zo getoond aan de wereld. Zo blij met Maxima die dat volop doet. En het ook weer hedendaags maakt.
(Haar eigen aankopen zijn echt haar eigen smaak, die ik niet altijd deel… )