Hoe herkende Victoria prinses Amalia in Noorwegen, vanwege haar gezichtsblindheid?

Een vraag die mij bezig houdt, na het zien van Victoria die op Amalia afstapte en uitgebreid met haar heeft gepraat is: Hoe herkende kroonprinses Victoria ‘onze’ prinses Amalia zo snel? Dit vraag ik mij af vanwege de gezichtsblindheid van Victoria, wat het lastiger maakt om Amalia en anderen te herkennen. In deze blog zoeken we het verder uit.

Want, hoe zit het eigenlijk met gezichtsblindheid? Zie je geen ogen, neus en mond? Is dat een vage vlek? Of zie je dat wel, maar herken je gezichten niet meer? En hoe herken je iemand dan?

Dit ziet Victoria

Bij het speuren op internet naar het antwoord op deze vraag, kom ik het volgende tegen. Gezichtsblindheid, ook wel prosopagnosie genoemd, is niet iets waardoor je iemand niet ziet. Je ziet wel degelijk de ogen, neus en mond van de ander. Of van jezelf, als je in de spiegel kijkt. Maar, het probleem is de manier waarop je hersenen losse onderdelen verwerken. Normaal gesproken wordt het dan één herkenbaar geheel. Bij gezichtsblindheid gaat dat net even anders. Je kunt dan niet die het gezicht van de persoon die je ziet, koppelen aan de identiteit van een persoon.

Je ziet dus bijvoorbeeld wel dat iemand bruine of blauwe ogen heeft. Je ziet of zijn of haar neus recht of krom is. Je ziet die ene moedervlek op de wang. En je ziet of iemand een bril op heeft. Net als ieder ander dus, althans, ieder ander die kan zien.

Wat gaat er dan mis?

Maar wat gaat er dan mis? Het hersengedeelte dat zorgt voor gezichtsherkenning, koppelt de kenmerken die je ziet, niet automatisch aan een naam en aan je geheugen. Een gezicht ziet er dus eigenlijk iedere keer uit als een verzameling losse puzzelstukjes. Dat geldt helaas zelfs voor je partner, je eigen kind en zelfs je eigen spiegelbeeld. Ook een foto van jezelf zul je niet zo makkelijk herkennen.

Herkenningspunten Amalia

Maar hóe herken je iemand dan, zul je je afvragen. Dat is inderdaad best lastig. Maar toch ontwikkelen mensen met gezichtsblindheid bewust of onbewust andere strategieën om iemand te herkennen.

Zo ga je bijvoorbeeld af op de stem en de spraak. Je kunt het geluid van iemand stem herkennen, zijn lach of een bepaald accent. Daarnaast hebben mensen vaak een bepaalde woordkeuze. Vaak is de stem van iemand de snelste herkenningsfactor. Terug naar Amalia en Victoria: de kans is dus groot dat Victoria Amalia hoorde praten, en dacht: hé, wat leuk, daar is Amalia, die moet ik even begroeten. Amalia’s stem is hieronder goed te horen, in een video waarin ze reageert op een vraag over whatsappcontact met Ingrid Alexandra en Elisabeth. Dat heeft ze vast ook wel met Victoria.

Ook de houding of het loopje van iemand, hoe beweegt iemand is iets waar je op kunt letten. Daarnaast de haarstijl en de kleur van het haar. Heeft iemand krullen, een paardenstaart ), een bepaalde scheiding of voor een man bijvoorbeeld een baard. Omdat Victoria hoogstwaarschijnlijk ook haar eigen gezicht niet herkent, heeft ze voor een vast kapsel gekozen. Een lage knot. De laatste tijd zien we ook wel eens een hoge knot. Maar bijna altijd heeft ze haar haren vast. Dat maakt dat ze zichzelf beter herkent als ze langs een spiegelend raam of een spiegel loopt. Amalia droeg echter woensdag haar haren in een hoge paardenstaart in plaats van los haar. Dus waarschijnlijk heeft Victoria haar daar niet aan kent. Waar ze haar, naast haar stem, wél aan kon herkennen, is het wat langere figuur van Amalia.

Horloges Máxima en Amalia

Waar je iemand ook aan kunt herkennen is bepaalde kleding. Dat wordt echter wat lastiger als je iemand niet zo vaak ziet, en helemaal met een begrafenis, waar iedereen zwart draagt. Maar, Victoria kan bijvoorbeeld prins Daniel en haar kinderen wel aan kleding herkennen. En zichzelf. Maar: Josine vermoedt dat Victoria Máxima wél aan haar horloge herkent. Die draagt Máxima immers eigenlijk altijd. Opvallend was, dat Victoria tijdens haar gesprek met Amalia ineens naar Amalia’s horloge wees. Toen Amalia het horloge liet zien, nam Victoria het heel nadrukkelijk in zich op. Misschien een herkenningspunt voor een volgende keer?

Victoria is peettante van Amalia, ongetwijfeld vindt ze het dan ook heel belangrijk om Amalia te herkennen.

Waar kom je iemand tegen

Tenslotte is de plaats waar je iemand ontmoet ook nog belangrijk. Victoria weet bijvoorbeeld dat ze Amalia niet zomaar in de supermarkt in Zweden tegen zal komen. Wie ze daar wel tegen kan komen, is een buurvrouw, of een andere persoon uit haar woonplaats. In het paleis weet ze dat ze in bepaalde vertrekken met name familie en personeel tegenkomt, en in andere vertrekken gasten, waarmee ze in haar agenda een afspraak heeft staan. Tijdens werkbezoeken wordt het wat ingewikkelder. Maar het scheelt dat ze daarbij nooit alleen is. Wie weet wordt voordat ze de auto uitstapt, wel door haar hofdame vertelt waar iemand staat. En ja, protocol helpt natuurlijk ook een handje. De personen die zij de hand moet schudden, staat immers altijd vooraan te wachten bij de rode loper.

Openheid

Al met al is het geen gemakkelijke aandoening. En al helemaal niet als je kroonprinses bent en later ook nog eens koningin zult worden. Dat gaf Victoria zelf in 2008 al aan in een interview. Maar zoals het lijkt heeft Victoria er goed haar weg in kunnen vinden. En daarbij: ze is open geweest over deze aandoening, evenals over het feit dat ze dyslexie heeft en anorexia heeft gehad. En openheid is tegenwoordig ontzettend belangrijk. Wie zal het haar nu kwalijk nemen als ze zich een keer vergist? Amalia in ieder geval vast niet!

Aangeboren of later gekregen

Tot slot nog even dit: Is gezichtsblindheid eigenlijk aangeboren? Dat hoeft niet persé. Er is de vorm ontwikkelingsprosopagnosie. Hierbij is gezichtsblindheid aangeboren óf je ontwikkelt het op jonge leeftijd. Daarbij is er geen sprake van een herkenbaar trauma of bijvoorbeeld een aantoonbare hersenbeschadiging. Vaak speelt erfelijkheid hierbij ook een rol. Het kan zijn dat ook prinses Estelle en prins Oscar deze aandoening hebben, maar daar is nooit iets over bekend gemaakt. Dus laten we maar in het midden.

Er is ook verworven prosopagnosie. Hierbij ontstaat gezichtsblindheid opeens of geleidelijk aan op látere leeftijd. Door deze personen wordt gezichtsblindheid vaak als het meest ingrijpend ervaren. Vooral omdat ze mensen eerst wel herkenden. Deze vorm kan ontstaan door schade aan hersengebieden. Het kan een gevolg zijn van een beroerte, een ongeluk met hoofdtrauma, een hersenontsteking of dementie.

Overigens is de aandoening niet bij iedereen even erg. Er zijn gelukkig ook milde vormen. Ongeveer 2 á 2,5% van de bevolking heeft ontwikkelingsprosopagnosie. De verworven vorm, waarbij het op latere leeftijd ontstaat, is zeldzamer. Overigens is het niet bekend wanneer Victoria gezichtsblind werd of dat ze het altijd al geweest is.

Wil je graag meer lezen over kroonprinses Victoria? Dat kan hier!