In de mailbox veel vragen over de begrafenis van koning Harald. In deze blog alvast de eerste drie vragen. Zodra ik vandaag tijd heb, kruip ik achter de laptop voor de rest. Heb jij nog vragen? Stel ze dan hieronder.
Lezersvraag 1: waarom droeg koning Willem-Alexander als enige koning geen uniform?
Het klopt inderdaad dat koning Carl Gustaf, koning Filip, koning Felipe en koning Frederik een uniform droegen tijdens de begrafenis. In deze landen is het staatshoofd – in ieder geval op papier – de opperbevelhebber van het leger. In Nederland is dat niet het geval: de regering heeft volgens de Grondwet het oppergezag over de krijgsmacht. Aangezien de koning onderdeel uitmaakt van de regering, nam hij in 2013 eervol ontslag uit de militaire dienst. Je kunt immers niet tegelijkertijd baas en ondergeschikte zijn.
Sinds zijn ontslag is Willem-Alexander geen actief militair meer. Bij hoogst uitzonderlijke militaire gelegenheden (zoals de Veteranendag) kan hij een uniform dragen – dan zonder rangstrepen, maar met het koninklijk distinctief. Bij staatsgelegenheden en uitvaarten draagt hij als civiel staatshoofd echter burgerkleding (jacquet of rokkost) met zijn militaire onderscheidingen op de borst. De kledingkeuze bij deze begrafenis zegt dus alles over ons staatsbestel.
Lezersvraag 2: Waarom droeg koning Frederik geen ordelint?
Hoewel koning Frederik wél de Noorse onderscheiding heeft, droeg hij tijdens de begrafenis inderdaad niet het felrode, Noorse ordelint. Dat heeft alles te maken met de kledingvoorschriften binnen de Deense krijgsmacht. Bij het uniform dat Frederik droeg draag je geen ordelint. Wie goed kijkt, ziet wel dat hij de ster van de Noorse orde de meest prominente plek heeft gegeven.
Lezersvraag 3: waarom wisselden Mette-Marit en Ingrid Alexandra van kleding voor de balkonscène?
In Noorwegen regeert de vorst tot zijn dood. Het principe ‘de koning is dood, leve de koning’ zagen we gisteren ook terug. Na de uitvaart van koning Harald gingen de vlaggen meteen weer in de top. Ook klonk een eresaluut om te zeggen: een nieuw tijdperk is aangebroken. Wie kijkt naar de juwelen tijdens de balkonscene, ziet dat ook terug. Bij de begrafenis van koning Harald droeg Mette-Marit een parelcollier met drie strengen. Bij de balkonscene droeg ze een parelcollier met één streng en een goud hart met de H van Haakon.
Lezersvraag 4: hoe zit het nu met de titel van koningin Sonja? Zij is net als Mette-Marit koningin.
Toen koning Harald overleed, kreeg Noorwegen voor het eerst sinds het oprichten van de Noorse monarchie in 1905 te maken met een koningin-weduwe. Maud, de vrouw van koning Haakon 7, stierf bijna twintig jaar eerder dan haar man. Kroonprinses Martha, die op jonge leeftijd overleed aan kanker en nooit koningin werd, overleed ook eerder dan koning Olav. Voorbeelden van vroeger waren er dus niet. Al snel werd duidelijk dat Sonja wel koningin zou blijven, maar het predicaat Hare Majesteit moest doorgeven aan Mette-Marit. Het is nu dus: koningin Sonja en Hare Majesteit koningin Mette-Marit. Protocollair heeft koningin Sonja nu een lagere plaats dan de kroonprinses, Ingrid-Alexandra.
Lezersvraag 5: is het gebruikelijk dat een hofdame ook een uitbvaart bijwoont?
De hofdame van prinses Beatrix was prominent in beeld tijdens het vertrek, maar woonde de dienst niet bij. Net voor de dienst klaar was, kwamen de beveiligers, hofdames en adjudantes achter de kerk vandaan. Blijkbaar was daar een ruimte voor het personeel gerealiseerd. Alleen de oudere garde had – vanuit praktisch oogpunt, vermoed ik – een hofdame bij zich. Koningin Máxima bijvoorbeeld niet.
Bij de verjaardag van koning Carl Gustav had Beatrix ook een hofdame mee. Blijkbaar vindt zij dit prettig.
Het Noorse koningshuis heeft zopas (via hun Instagram kanaal) het overlijden van prinses Astrid aangekondigd 🥺 (zus van koning Harald)
O nee, niet ook dit nog.
De koning van Jordanie was eveneens NIET in uniform.
Dat is hij nooit bij koninklijke aangelegenheden. Ook niet bij de kroning van Charles, bijv.
Josine, bedankt voor dit blog.
Dankjewel voor alle uitleg! Ingrid Alexandra heeft toch geen kleding wissel gedaan, maar alleen haar jas uitgedaan?
Dat klopt inderdaad. En ze heeft een andere haarband in. Zonder voile.
Klopt
Ik heb ook nog een vraag… tijdens de dienst ging het over koningin Sonja en koningin Mette Marit. 2 koninginnen van 1 land, hoe zit dat?
Koningin Sonja & hare majesteit koningin Mette Marit
Bedankt frankvc!
Mijn vraag is hoe zit het nu met dames en korte mouwen, Amalia was de enige met korte mouwen. Mag dat of niet? Of doet de rest het gewoon niet en mag het wel? Rania had bijvoorbeeld lange mouwen onder haar korte mouwen jurk gedaan.
Ik hoop dat Josine het antwoord weet, want ik lees dus ook verschillende dingen.
In een ander blog hadden we het hier ook al over.
Bij een begrafenis mogen heren geen korte mouw (lange mouwen opstropen mag dan weer wel).
Vrouwen mogen een korte mouw of mouwloos.
Maar Amalia zag er verder perfect uit, een mooi niet te kort mouwtje en handschoentjes erbij en ik denk dat voor jonge vrouwen het protocol toch wat anders ligt.
Daarbij; waarom twijfelen of het wel of niet mag, ik denk dat op het gebied van protocol de koninklijke familie beter dan wie dan ook van ons weet wat wel of niet kan😉
Dat kan je dus denken, maar klopt niet. Volgens het strikte koninklijk protocol voor staatsbegrafenissen zijn blote armen absoluut niet toegestaan. Een koninklijke uitvaart, zoals die van een koning of koningin, kent de meest formele en conservatieve kledingvoorschriften uit de etiquette.
De belangrijkste regels voor de kleding van vrouwen (royals en vrouwelijke gasten) volgens het protocol:
• Mouwlengte: Kleding moet lange mouwen hebben. Driekwartmouwen worden soms geduld, maar blote armen of korte mouwen gelden als een ernstige protocoolfout en getuigen van een gebrek aan respect richting de overledene en de traditie.
Misschien maken de Noren er geen punt van, maar puur protocollair dus niet correct.
En waar vind je dit ‘strikte koninklijke protocol voor staatsbegrafenissen’ dan? Is dit een document? Ik heb er nog nooit van gehoord. Daarbij, zegt dit ‘strikte koninklijke protocol voor staatsbegrafenissen’ dan ook iets over het dragen van hoofddeksels? Is een haarband geoorloofd? Mag een koninklijke gaste zonder hoed naar een staatsbegrafenis (zoals koningin Rania en koningin Sofia)? En mag je een broek dragen als vrouwelijke gast (prinses Charlène en prinses Beatrix)?
In België bestaat het boek ‘Het protocol in België’. Ik veronderstel dat elk land wel iets dergelijks heeft 🙃
Gek hè mart, dat had ik ook al gevraagd en dan blijft het stil🤔
Maar ik kan je het antwoord inmiddels zelf geven.
Een AI stukje geplaatst op Facebook.
Dat “vergeet” men er altijd bij te vermelden, plus dat AI fouten kan maken.
En zo wordt voor sommige mensen iets “wet” als het op Internet beweerd wordt. Dieptriest.
Roos, ik heb ook werk, zit niet continue op dit forum & krijg geen meldingen als mensen reageren op wat ik schrijf.
Wat de tekst betreft, het stond in een Belgische krant, waardoor ik toch meen te mogen geloven dat het echt is.
Verdere comments laat je best achterwege. Dit is nog altijd een ‘leuke blog’; laat het ons zo houden
Dat geldt dan voor België en niet voor de rest van de wereld of wil je beweren dat de protocollen in Bhutan bijv. hetzelfde zijn dan in België, of in Amerika hetzelfde als Denemarken?
Ik zou het waarderen dat je dan ook de naam van de krant noemt waarin je dit gelezen hebt, tenslotte beweer je dat mijn reactie niet klopt, dus dan is het wel zo netjes om bewijs te leveren.
Franc, het valt me op dat koningin Maxima bij begrafenissen vaak voor royale decolletés gaat. Past dat in koninklijke protocols voor uitvaarten?
Dag Romy. Geen idee. Het is me niet opgevallen dat koningin Máxima speciaal, royaal gedecolleteerd was deze week
Gasten ontvangen een dresscode. In dit geval was dat hoogstwaarschijnlijk “Ingetogen zwart”. Ook koningshuizen gaan mee met de tijd en dus kleurt Amalia waarschijnlijk als jongedame niet buiten de lijntjes met haar korte mouwen (en overigens ook geen hooggesloten hals). Of je dat gepast vindt is een ander verhaal.
Er zijn geen vaste regels. Dit kan verschillen per land en koningshuis.
Waar heb jij dat vandaan dan?
Ik lees hier nergens wat over.
Sofia had ook geen lange mouwen. Maar ze had er buiten geloof ik een mantel over heen. En Stéphanie had één capemouw en één (als ik het goed zie) driekwart.
Klaarblijkelijk mag een korte mouw wel want ze is er niet mee geweerd tijdens de begrafenis. Zelf vond ik Amalia er goed uitzien, ze is nog een jonge vrouw en dan past een korte mouw mijns inziens prima. Daarbij droeg ze handschoenen en oogde vrij klassiek met een moderne twist (de korte mouw en de bijzondere halslijn).
Tuurlijk zal ze niet geweerd worden. En uiteraard zag ze er goed uit; dat is iets anders ☺️
Ingrid Alexandra droeg geen andere kleding tijdens de balkonscène. Ze had alleen haar mantel uitgedaan. Het glittergedeelte van haar jurk zag je aan de bovenkant van de mantel uitpiepen. Wel had ze een andere haarband in, nu één zonder voile.
Ik heb geen vragen, maar ben nog steeds diep onder de indruk van de rouwplechtigheid in de kerk, de liefde en warmte in de familie, maar ook hoe perfect en mooi het was. Hoe iedereen in het zwart gekleed was, e
Eerbiedig , maar ook koninklijk., hier werd een geliefde man, vader, grootvader én koning begraven.
Wat zal hij gemist worden , in het hele land .
En volgens mij draagt ze ook een nieuwe jurk toch?
Vragen genoeg, komen ze 😉
Hoe bleef het dopje van Princess Anne op haar haren vast zitten?
Prinses Beatrix werd na de kerkdienst begeleid voor een hofdame (zag ik op filmpjes bij het AD). Is dat gebruikelijk dat er hofdames en ander personeel de dienst bijwoont? Of wachten zij in de auto?
Waarom gaf Charlene een reverance bij het condoleren? Is dat omdat zij Doorluchtige hoogheid is en geen koninklijke?
Las Victoria het gebed voor in het Noors? Lijken die talen dan zoveel op elkaar dat ze het vloeiend deed?
Laatste: waarom zat Märte Louise op de tweede rij met haar gezin en niet tegenover Haakon, Sonja enz? Het is haar vader nota bene! Lijkt mij bij uitvaarten dat dat voor het op een ‘rechtmatige’ plaats voor de koningen van Jordanië, Zweden en Denemarken.
@dopje van Anne: ik vermoed met een kammetje aan de binnenkant. Zo blijven althans mijn dopjes ook aan mijn hoofd plakken, als ik ze draag. Die bevestiging is onzichtbaar en kan met vrijwel elk kapsel (en zeker met het kapsel van Anne).
Ik vind dat ook apart, voor mijn gevoel gaan naaste familie betrekkingen vóór protocol..
Maar blijkbaar niet dus.
Dat lijkt me moeilijk ….. want het is wel je vader die begraven wordt!!
Vraag 3: Victoria sprak in het Zweeds. Dit gedicht heeft ze destijds ook voorgedragen tijdens het huwelijk van Haakon/Mette Marit. Zweeds en Noors lijken erg op elkaar en het was dus voor de Noren prima te volgen. Sowieso heeft Victoria een fijne rustige stem om naar te luisteren. Ik vind het altijd mooi hoe zij spreekt.
• Victoria las voor in het Zweeds. Ze las het Vredesgebed van Franciscus van Assisi
• Marthe Louise: puur protocol. De 1e rij was gereserveerd voor de kern van het huidig koningshuis. ML heeft geen officiële koninklijke taken meer sinds 2022/2023. Haar man heeft geen titel gekregen.
• Charlene: wellicht uit respect, maar het is niet de 1e keer dat ze protocollair de mist in gaat
• prinses Anne: ik veronderstel met speldjes 🙂
Ik weet niet of Charlene “de mist” in ging, je zag heel duidelijk in een filmpje hoe ze een curtsy maakte voor alle koningen en koninginnen, niet voor kroonprinsen en -prinsessen.
Ik las een interessant artikel hierover (in het Engels): https://parade.com/news/why-princess-charlenes-curtsy-to-the-king-and-queen-of-spain-was-surprising
Volgens mij maakt ze wel degelijk een révérence voor de kroonprinses.
Heb het filmpje opnieuw bekeken en gelukkig zaten Charlene en Albert in het begin en bizar: ja hoor ze maakt een curtsy voor Ingrid Alexandra.
Dat klopt dus echt niet.
Dan gaat ze dus de mist in.
De uitleg op parade.com geeft wel een goed inzicht in waarom een curtsy voor koningen e.d., maar dit klopt dus niet.
Bedankt🙏🏻
Als we dan toch vragen indienen: waarom spraken we wel altjd over prins Willem-Alexander (Alexander was zijn prive roepnaam), maar spreken we nu niet over prinses Catharina-Amalia?