Even leek het erop dat de koninklijke hoed zou verdwijnen, maar anno 2026 kun je als prinses gerust een kast in je walk-in closet reserveren voor capelines, alpino’s en borsalino’s. Amalia en haar koninklijke leeftijdsgenoten worden steeds vaker gespot met een hoed.
Tot de jaren zestig was een hoed voor iedere dame onmisbaar. Voor royals gold dat al helemaal. Stond er vóór zonsondergang een officiële verplichting in hun agenda, dan verschenen de koninginnen en prinsessen steevast met een stijlvol hoofddeksel ten tonele. Maar toen eind jaren zestig getoupeerde, hoge kapsels de mode veroverden én de opkomende jongerencultuur definitief afrekende met de hoed als verplichte etiquette, brak er een overgangsfase aan. Het werd voor de koninklijke dames even aftasten: wat werd er in een veranderende samenleving nog precies van hen verwacht tijdens formele gelegenheden?
Koningin Juliana, die sowieso al niet zoveel op had met strakke protocollen, liet de hoed steeds vaker thuis. Verscheen ze samen met haar oudste dochter in het openbaar, dan ontstond er een opmerkelijk contrast: prinses Beatrix mét hoed, koningin Juliana zónder.
De hoed als kroon
Toen Beatrix in april 1980 de troon overnam, waren diverse Europese hoven al bezig met een voorzichtige uitzwaaironde van het hoofddeksel. In Spanje bleef het accessoire steeds vaker achterwege en ook in Scandinavië was men terughoudend. Koningin Elizabeth bleef de hoed steevast trouw, terwijl prinses Diana hem bij werkbezoeken juist vaker wegliet. Beatrix koos echter een heel eigen koers. Omdat zij sterk hechtte aan orde, herkenbaarheid en een zekere koninklijke afstand, werd de hoed in Nederland een vast onderdeel van het ‘koninginnenuniform’. Was de majesteit overdag op pad? Dan plantte ze gegarandeerd een karakteristieke toque op haar hoofd.
Toen Máxima in 2001 haar intrede deed aan het Nederlandse hof, was de hoed bij de meeste monarchieën nóg verder naar de achtergrond verdwenen. Ik herinner me bijvoorbeeld de beelden van koningin Paola in Congo nog goed: de Belgische vorstin droeg géén hoed, terwijl de presidentsvrouw er wel een op had. Ook bij openingen en officiële bezoeken liet Paola het accessoire steeds vaker achterwege.
Met die tendens in het achterhoofd verwachtte ik dat Generatie M definitief een punt zou zetten achter het hoedenverhaal. Maar het tegendeel bleek waar. Toen Máxima in 2013 koningin werd, koos ze er bewust voor om bij formele gelegenheden vast te houden aan het hoofddeksel. Jaarlijks verschijnt ze zo’n dertig tot veertig keer met een hoed op de rode loper. Ook koninginnen Mathilde en Mary zetten de traditie voort — waarbij Mathilde het gebruik in België zelfs nieuw leven inblies.
Generatie Amalia en de hoed
Maar hoe zit dat nu bij Amalia & co? Bij haar binnengeleiding bij de Raad van State liet Amalia een hoed nog achterwege, terwijl haar moeder er wel een droeg. Haar officiële hoedendebuut volgde op Prinsjesdag 2022. Amalia leende voor die gelegenheid een oudroze haardecoratie uit de kast van haar moeder. Na wat voorzichtige eerste modelletjes verscheen ze op Prinsjesdag 2025 met een knoeperd van een hoed in de Koninklijke Schouwburg. Als dat een aankondiging is voor de toekomst, zie ik die qua hoeden rooskleurig in! Nu maar hopen dat ze vanaf volgend jaar ook op Koningsdag een hoed draagt.
Alexia houdt het op Prinsjesdag bij bescheiden haardecoraties.
Ariane droeg vorig jaar wel een echte hoed, met voile en al. Het ontwerp van Philip Treacy werd op Koningsdag 2025 ook al gedragen door Máxima.
Elisabeth van België draagt op de Nationale Feestdag steevast een hoed. Vaak een groot exemplaar in een sprekende kleur, zodat ze goed te herkennen is voor het publiek.
Haarbanden à la Catherine zijn eveneens in trek. Zusje Eléonore droeg er dit jaar ook een.
In Noorwegen zien we slechts zelden hoeden. Alleen op de Nationale Feestdag of op de eerste dag van een staatsbezoek draagt Mette-Marit er één. En reken dan niet op al te grote modellen: haardecoraties en haarbanden zijn favoriet. Ingrid-Alexandra zien we in diezelfde stijl shoppen. Het is nog wachten op haar eerste echte hoed.
Vaak vertellen hoeden – of het gebrek eraan – een verhaal
De Deense prinsessen Isabella en Josephine heb ik nog niet met hoed gezien. Ze zijn ook net wat jonger dan Amalia, dus misschien komt dat nog. De Spaanse kroonprinses is al wel volop aan het werk, maar ook haar hoedenplank is nog leeg. Dat is niet zo verwonderlijk, want in Spanje hebben ze niet zoveel met hoeden. Toen in de negentiende eeuw Franse hoeden de Spaanse hofmode dreigden over te nemen, ontstond er in Madrid zelfs een politiek protest dat bekendstaat als La conspiración de las mantillas (1870). Aristocratische dames gingen massaal met mantilla’s de straat op om te demonstreren tegen de buitenlandse hoed. De hoed werd in Spanje lang gezien als iets ‘on-Spaans’ en een overbodige import uit Parijs of Londen.Toen de Spaanse monarchie in de 20e eeuw werd hersteld, droeg koningin Sofia bij traditionele gebeurtenissen liever de klassieke mantilla dan een hippe hoed. Tel daarbij op dat de Spaanse monarchie constant onder druk staat en niet teveel mag glitteren, en je snapt waarom zowel Letizia als Leonor geen boegbeeld zijn voor de koninklijke hoed.
Prinses Estelle draagt bij kerkdiensten vaak een haarband. Bij de begrafenis van koningin Elizabeth droeg prinses Charlotte, passend bij de gebruiken van het Britse hof, een zwarte hoed. Ik ben heel benieuwd wanneer ze een hoofddeksel gaat dragen bij vrolijke gebeurtenissen zoals Trooping the Colour. Het Verenigd Koninkrijk is toch wel hét hoedenland bij uitstek, dus heel lang gaat dat vast niet meer duren.
