Als koning Willem-Alexander volgend jaar zijn zestigste verjaardag viert, zullen de royals van België, Spanje en Denemarken ongetwijfeld deze kant op komen. Voor de Britse royals is dat echter maar de vraag, want regelmatig skippen ze de koninklijke feesten. Waarom toch?
Toen Willem-Alexander in 2013 op de Nederlandse troon plaatsnam, werd dit historische moment bijgewoond door prins Charles en hertogin Camilla. Een unicum, want vaker wel dan niet zijn de Britse royals afwezig bij een plechtigheid van hun collega’s. Kijk maar naar de gastenlijst van de koninklijke begrafenissen. Slechts zelden prijkt daar de naam van een Windsor op. Zelfs toen koning Constantijn van Griekenland werd begraven, was zijn peetzoon prins William afwezig. Bij verjaardagen of jubilea zien we eenzelfde patroon.
Via de mail kreeg ik een vraag binnen over deze opvallende keuze. Waarom zou je thuisblijven als je van harte welkom bent? De basis voor deze gereserveerdheid werd gelegd tijdens de regeerperiode van Queen Victoria. Als “grootmoeder van Europa” plaatste zij haar (klein)kinderen op bijna alle Europes tronen. De trauma’s van de Eerste Wereldoorlog (waarin de Britse koning lijnrecht tegenover zijn neef, de Duitse keizer, kwam te staan) en de Russische Revolutie (waarbij de Britse koning zijn neef Tsaar Nicolaas II niet hielp) zorgden er echter voor dat de Windsors zich realiseerden dat te nauwe banden met buitenlandse vorsten gevaarlijk konden zijn voor hun eigen populariteit in eigen land. Sindsdien varen ze een zeer strikte, op Groot-Brittannië gerichte koers.
Deze Britse royals zijn wél aanwezig bij de koninklijke feesten
Toch laten de Britse royals hun stoel niet altijd helemaal leeg. Omdat ze de banden ook weer niet helemaal willen doorknippen, sturen ze vaak de ‘reserveploeg’: prins Edward en zijn vrouw Sophie. Zij zijn inmiddels de vaste gezichten op het vasteland. Ze hebben de juiste rang om de familie te vertegenwoordigen, maar hun aanwezigheid maakt het feestje niet direct ‘politiek beladen’. Bovendien kunnen zij het persoonlijk erg goed vinden met de andere royals, waardoor ze de perfecte diplomatische tussenpersoon zijn.
Voor de bruiloft van de Jordaanse kroonprins maakten William en Catherine een uitzondering. Of ze van plan waren om hun aanwezigheid op te schroeven nu zij een rang zijn gestegen, is echter gissen. Door de ziekte van Catherine is haar agenda de afgelopen jaren grotendeels leeg gebleven. Ik hoop het, want juist nu de wereldorde lijkt te wankelen, kunnen we een stabiele, koninklijke ruggengraat goed gebruiken.
William was niet bij herdenkingsdienst van koning Constantijn omdat zijn vrouw ernstig ziek was en dat toen bekend werd. En Britse koningen of koningin ben gaan niet naar begrafenissen of uitvaarten van andere vorsten. Dat doet meestal de troonopvolger . Dat is een protocol daar.
Een democratie heeft als ruggengraat een democratische rechtsstaat met een grondwet en onafhankelijke rechtspraak, vrije en geheime verkiezingen, gelijkwaardigheid en scheiding der machten. Door de geschiedenis en geboortes, hebben wij in een aantal Europese landen, om het daar bij te houden, koninklijke huizen en koninklijke families, ook wel monarchieen genoemd. Maar deze koninklijke families vormen niet de ruggengraat van een democratie. Ze hebben een ceremoniele functie, niet meer en niet minder. En deze
koninklijke families van meerdere Europese vorstenhuizen hebben in de afgelopen jaren, en nog, voor de nodige schandalen gezorgd.
Ik hoop van harte dat deze families, buiten het zicht van de camera’s, van alles doen en kunnen doen om mede te zorgen voor vrede. Maar dat zal wel een illusie zijn.
Waarom de Windsors niet naar feesten e.d. van andere Europese royals gaan, wordt niet duidelijk in dit blog. Het verhaal ten tijde van koningin Victoria, geloof ik. Maar verder lees ik vooral aannames. Misschien weten royal verslaggevers uit het VK het antwoord wel.
Dank je, had het niet beter kunnen verwoorden. Geen woorden maar daden zou ik zeggen, en dan vooral daden in het landsbelang c.q. het belang van een duurzame vrede; niet in het eigen belang.
Helemaal mee eens. En eerlijk gezegd, het laatste dat een democratie nodig heeft is een stel mensen die menen verheven te zijn boven de rest op grond van de familie waarin ze geboren of ingetrouwd zijn.
Het klopt natuurlijk dat de Britse monarchie de bekendste ter wereld is en Charles is (nog steeds) de Koning van de meeste (15!) landen. Daarnaast hebben ze de boel toch aardig bij elkaar gehouden met de Common Wealth. Ik kan me voorstellen dat het dan een voorzichtige koers varen is. Kies je voor de een dan moet je ook in de gelegenheid zijn te kiezen voor een ander. Ik denk dat er onderling warme banden worden onderhouden. Ik denk niet dat ze zich verheven voelen boven andere vorstenhuizen; mogelijk dat de Britten hun koningshuis wel veel belangrijker vinden dan die van ‘het vaste land’. Kennismakingsbezoeken naar Europese vorstenhuizen valt niet zo lekker als je de landen waar je zelf koning van bent nog niet hebt (kunnen) bezoeken, hij heeft ook nogal wat om zijn oren gekregen in de eerste jaren van zijn reign. Daarnaast letten de (werkende) leden van de BRF erop dat ze niet de aandacht wegnemen van elkaar, dat verklaard denk ik mede waarom er geen leden van de BRF naar Zweden zijn geweest. Charles was in de US en Bermuda, Anne had afspraken thuis en William idem dito. Misschien dat hier toch ook wel weer de regering een grotere rol speelt dan we denken. Ik meen dat de Nederlandse peetzoon Constantijn ook niet bij de uitvaart van zijn peetvader was (of vergis ik me?). Tenslotte vormen Edward en Sophie toch een van de meer stabielere koppels van de kinderen van Elisabeth en het meest van de leeftijd van hun mede-royals. Misschien toch niet zo ‘reserve’ als genoemd?
Vooral een strategische keuze dus. Dat lijkt me een hele plausibele verklaring Ingemariet.
Ai, die “koninklijke ruggegraat” . Ik weet dat monarchieën in de huidige tijd een stabieler beeld schijnen te laten zien in handelsbelangen etc. Maar de geschiedenis laat vaak een minder fraai beeld zien van hun acties, die gericht waren op macht en eigenbelang. Geen enkele Europese vorst heeft meer veel politieke zeggenschap, dus dat gevaar is geweken en er komen veel positieve dingen terug voor het in stand houden van een monarchie binnen een democratisch staatsbestel. Blijkbaar werkt het. Ik vind echter diverse royals prive bepaald geen voorbeeldgedrag vertonen op meerdere vlakken, ook al vervullen ze hun functie prima, dus ik zie ze echt niet als ‘ruggegraat’.
Of koningin Victoria de basis heeft gelegd voor de terughoudendheid waag ik toch wat te betwijfelen en laat de recente geschiedenis niet altijd zien. Bijvoorbeeld de zestigste verjaardag van Beatrix, destijds groots gevierd in Amsterdam: aanwezig was de toenmalige prins van Wales, nu koning Charles. Ook bij het zilveren huwelijksjubileum van Juliana en Bernhard waren koningin Elizabeth en prins Philip te gast. Bij de meeste officiële Europese gebeurtenissen zijn ze wel degelijk te gast – behalve bij het huwelijk van de Zweedse kroonprinses – daar schitterde het Britse koningshuis door afwezigheid. Maar goed, volgens mij speelt mee dat William en Catherine van een net iets andere generatie zijn dan de Europese generatie van kroonprinsen en kroonprinsessen.
Verder zijn ze mogelijk terughoudend en meer op het eigen land gericht door de enorme grootte van de Koninklijke familie. Je hebt verschillende ‘huizen’ als de Gloucesters, de Kents, de Yorks die meer dan voldoende feesten, partijen, huwelijken en begrafenissen organiseren. En vergeet niet de verdere (land-) adel, waar de koninklijke familie banden mee heeft. De Britse royals hebben er hun handen aan vol. Dit in tegenstelling tot de Europese collega’s die doorgaans een veel kleinere binnenlandse koninklijke kring kent.
Bij het huwelijk van de Zweedse kroonprinses waren ze wel aanwezig. De foto van Sophie in grijze jurk, vrij onderaan in deze blog, is hier gemaakt. In deze blog gaat het echter om de afwezigheid van de A-royals, dus Charles/William/Catherine en in het verleden Elizabeth. Als je kijkt naar foto’s van koninklijke plechtigheden ontbreken ze vaker wel dan niet. Even wat recente voorbeelden:
Koningin Elizabeth was op de begrafenis van Koning Boudewijn in 1993.
Josine je schrijft “want vaker wel dan niet zijn de Britse royals aanwezig” moet dat niet zijn “vaker niet dan wel” gezien de strekking van dit bericht? Of wilde je schrijven afwezig?
Koningskinderen worden al heel lang niet meer uitgehuwelijkt. Het bijwonen van huwelijken en begrafenissen van andere koningshuizen, is een heel andere vorm van contact dan je kind uithuwelijken. Het gaat om collega’s en ik zie niet waarom je contact met collega’s zou mijden. Dat lijkt me erg eenzaam. Ik ben blij dat de overige vorstenhuizen wel warme banden met elkaar onderhouden en ook steun bij elkaar vinden. Dat gun ik ze.
Ik weet natuurlijk niet wat je bron is Josine dus kan niet zeggen dat je geen gelijk hebt, dat is ook niet mijn bedoeling :). En m.b.t. tot destijds de Russische en Duitse keizer kan ik het volgen. Maar dat is intussen meer dan 100 jaar geleden. Dat ‘werp’ je dan toch een keer van je af?
Ik persoonlijk heb eerder het gevoel dat het Engelse koningshuis zich wat verheven voelt. Doordat ze als laatste koningshuis, i.p.v. Nederland, Spanje of Noorwegen, een wereldrijk hadden tot niet heel lang geleden merk je dat het Engelse koningshuis het meest bekend is. Ik krijg soms het gevoel alsof zij zichzelf ook wat ‘meer’ voelen dan andere royalty. En dan vervolgens wanneer er iets in Engeland georganiseerd word zijn de Royals er als de kippen bij en staat heel de club op de stoep voor Buckingham Palace. Wanneer iemand nooit naar ‘jouw’ feestje komt zou ik een keer overslaan. Maar nee hoor, alle Royalty verzameld zich ‘gehoorzaam’. Ik vind het wat kruiperig overkomen allemaal.
Ben het echt met je eens Pieter, dat “verheven” gevoel dat de Britse monarchie lijkt te hebben.
Ik vind dat best wel schokkend en ook getuigen van een feodaal denken dat echt niet meer van deze tijd is.
Hoop dat William genoeg van zijn moeders genen heeft geërfd om hier straks eens flink met de bezem doorheen te gaan.
Ook mijn eerste gedachte was, het Engelse koningshuis voelt zich hoog verheven
en dat zij daarom selectief met uitnodigingen van andere koningshuizen omgaan.
Hoop dat William en Kate dat anders gaan doen tzt.
Of je het kruiperig moet noemen? Welk voordeel zouden ze daarbij hebben? Maar het lijkt inderdaad alsof de Windsors boven de andere royals staan.
Charles heeft geen kennismakingsbezoek gebracht aan zijn collegas, maar dat kan ook door de generatiekloof zijn. Hij heeft de leeftijd van hun ouders. De Denen zijn ook niet op kennismakingsbezoek geweest (of heb ik dat gemist). Dat zal een andere reden hebben. WA en Maxima zijn ook geen peetouder van royal babys/ toekomstige staatshoofden, terwijl ze toch goede banden onderhouden. Om aan te geven dat sommige zaken niet altijd logisch zijn.
Met al mijn veronderstellingen weet ik natuurlijk niet of dit de waarheid is. Maar het valt mij op de de Windsors vaak niet aanwezig zijn, of ‘laag’ in rang. En dat komt vreemd over. Wanneer vervolgens ‘iedereen’ aanwezig is in Engeland zodra er een gelegenheid is vind ik dat vreemd ‘staan’.
Willem-Alexander is toch peetvader van de dochter van Victoria en Daniel van Zweden?
Dat klopt, Willem-Alexander is peetvader van prinses Estelle.
Koningin Maxima is peetmoeder van prins Sverre Magnus, zoon van Haakon en Mette-Marit van Noorwegen!
Mijn foutje 😃
Ik heb me inderdaad al vaak hetzelfde afgevraagd. Ze sturen heel vaak hun kat. Zo ook vb voor de staatsbegrafenis van koningin Fabiola. Dat werd nog een klein incidentje zelfs, waarbij het Britse hof haar excuses aanbood.
De auteur schrijft dat peetzoon William afwezig was op de begrafenis van koning Constantijn van Griekenland. Heeft ie niet gewoon last-minute verstek gegeven omdat Catherine haar kankerdiagnose kreeg?
Als ik me goed herinner was de Queen aanwezig op de begrafenis van koning Boudewijn en werd dat toen inderdaad als zeer uitzonderlijk beschouwd.
Maar bij de begrafenis van koningin Fabiola waren alleen de Beneluxers aanwezig toch, qua royalty?
Nee, dat klopt niet. Ook de Spaanse koning Juan Carlos en koningin Sofia waren aanwezig evenals koning Harald en prinses Astrid van Noorwegen, koning Carl Gustav en koningin Silvia van Zweden, de Deense vorstin en (zelfs) keizerin Michiko van Japan was naar Brussel gevlogen.
Dan is de afwezigheid van de Britten idd niet te verklaren.
De kankerdiagnose van Catherine was in maart 2024, de begrafenis van koning Constantijn in januari 2023.
Het word wel een beetje ‘armpje drukken’ in datums maar dat is niet zo bedoeld uiteraard.😄. Maar William liet verstek gaan bij de herdenking van koning Constantijn. Dat was een jaar later in februari 2024. Kort daarna werd bekend dat Catherine ziek was. Algemeen word aangenomen dat William hierdoor niet aanwezig was.
Was hij wel bij de begrafenis dan? Dan heb ik dat helemaal gemist.
Nee zeker niet, ik meen prinses Anne.
Nog iets anders: wanneer Elizabeth wel naar koning Boudewijn zijn begrafenis is geweest zal dat zijn omdat die stierf als regerend vorst. Elizabeth ging bijna nooit naar feesten of begrafenissen van personen lager in rang. Feit is dat ze eigenlijk nooit ergens bij was😄.
Ik heb het hierboven ook al geschreven. De Queen kwam naar Boudewijns begrafenis omdat hij op dat moment het langst regerende staatshoofd was en zij pas na hem kwam. Door Boudewijns overlijden kwam de Queen op nummer 1 te staan. Dus zij kwam om protocolaire redenen. Trouwens een andere anecdote : alle mannen droegen de Leopoldsorde behalve Prins Philip van UK. Zijn kamenier had de Luipaardorde van Zaïre klaargelegd. In het frans allicht gesorteerd in de kleerkast en tussen Orde de Léopold en Orde du Léopard was het moeilijk kiezen …
Princess Anne was daar inderdaad bij. Maar ik zie haar komst meer als een familie-aangelegenheid dan vertegenwoordiging van de monarchie. Haar vader is zo nauw verbonden met de Griekse royals, dat ze haast wel aanwezig móesten zijn op een of andere manier.