Nederland en Luxemburg hebben een gedeelde orde: de Huisorde van de Gouden Leeuw van Nassau. Is het dan zo dat president Alexander Stubb en First Lady Susanne Stubb gisteren geen nieuwe orde kregen van groothertog Guillaume? Ik ben benieuwd hoe dit zit en zoek het graag voor je uit.
Wat een gekke vraag, denk je misschien. Een president of koning krijgt toch altijd een onderscheiding tijdens een staatsbezoek? Wij vroegen ons af hoe dat eigenlijk gaat met de gedeelde orde van Nederland en Luxemburg: de Huisorde van de Gouden Leeuw van Nassau.
Waarom een gedeelde orde?
In de twaalfde en dertiende eeuw splitste het Huis van Nassau zich in twee hoofdlijnen: de Ottoonse tak, waar het huidige Nederlandse koningshuis uit voort is gekomen, en de Walramse tak, de voorouders van de huidige Luxemburgse monarchie.
Toen koning Willem III in 1890 overleed zonder mannelijke erfgenaam, volgde zijn dochter Wilhelmina hem op als koningin der Nederlanden. In Luxemburg gold echter de Salische Wet, die opvolging strikt beperkte tot de mannelijke lijn. Hierdoor viel de Luxemburgse troon toe aan het hoofd van de Walramse tak, hertog Adolf van Nassau. Vanaf dat moment gingen Nederland en Luxemburg als afzonderlijke monarchieën verder onder verschillende takken van de familie.
Om hun historische en familiebanden te onderstrepen, riepen beide takken een gezamenlijke huisorde in het leven. En deze huisorde bestaat nog steeds!
Deze ordes werden gisteravond gedragen in Luxemburg
Tijdens het staatsbanket dat gisteravond in Luxemburg werd gehouden, kwamen de gekregen onderscheidingen tevoorschijn. Natuurlijk zijn er tijdens dit staatsbezoek ook ordes uitgereikt. Groothertogin Stéphanie draagt de Orde van de Witte Roos met het bijbehorende blauwe lint. Als hoffelijkheid ten opzichte van de Finse gasten, draagt zij de hoogste onderscheiding van hun land. Groothertog Guillaume draagt als groothertog en als gastheer ook de Orde van de Witte Roos van Finland. Maar dan in de allerhoogste graad: de Ketting van het Grootkruis. Dit is een zware gouden ambtsketen, die over de schouders hangt. Omdat hij de ketting draagt, draagt hij geen blauw lint. Daarnaast dragen alle vier personen de borstster van de Orde van de Witte Roos van Finland.
Susanne Stubb heeft als echtgenote van het buitenlandse staatshoofd een Luxemburgse huisorde ontvangen. Bij het galadiner draagt zij geen lint overdwars, maar een lint (cravatte) in de vorm van een strikje. Daaraan hangt de Orde van Verdienste van de Gouden Leeuw van het Huis van Nassau, te herkennen aan het blauwe strikje met minimaal oranje rand. President Alexander Stubb draagt de Orde van de Gouden Leeuw van het Huis van Nassau. Het grootlint hiervan is oranje met een smalle blauwe bies aan de randen. Als geëerde gast draagt hij deze Luxemburgse orde over zijn schouder.
De gedeelde orde van Nederland en Luxemburg
De Huisorde van den Gouden Leeuw van Nassau is een gezamenlijke Orde van de Koning en de Groothertog van Luxemburg. Zij kunnen zowel samen als apart iemand een onderscheiding verlenen in deze orde. Als de onderscheiding apart wordt verleend, wordt de ander van te voren of naderhand ingelicht. De orde is een symbool van eenheid en verbondenheid tussen de beide takken van het Huis Nassau. Maar, kregen Alexander en Susanne Stubb de orde dan gisteravond, of al eerder, tijdens het staatsbezoek aan Nederland?
Welke onderscheiding in Nederland?
Even terug naar het staatsbezoek van het Finse presidentiële paar aan Nederland in december 2025. Een buitenlands staatshoofd ontvangt in Nederland de hoogste civiele orde (het Grootkruis in de Orde van de Nederlandse Leeuw), terwijl de echtgenoot/echtgenote gewoonlijk wordt gedecoreerd met het Grootkruis in de Orde van Oranje-Nassau. Niet te verwarren met de Huisorde van de Gouden Leeuw van Nassau. Hm… best verwarrend toch…
Lang verhaal kort: Alexander en Susanne Stubb kregen dus gisteren een nieuwe orde. Want hoewel de Huisorde van de Gouden Leeuw van Nassau een gedeelde dynastieke orde is, wordt deze door de twee landen heel anders ingezet. In Luxemburg wordt de Huisorde van de Gouden Leeuw van Nassau gebruikt als de hoogste onderscheiding voor bezoekende buitenlandse staatshoofden. In Nederland wordt vrijwel altijd de hoogste nationale orde toegekend. Daarbij gaat het om de orde van de Nederlandse Leeuw. De Huisorde van de Gouden Leeuw van Nassau wordt door de Nederlandse vorst of vorstin maar heel zelden, meestal als persoonlijke/dynastieke gunst, verleend.
Hoe vaak reikten Beatrix en Willem-Alexander de orde uit?
Koningin Beatrix reikte de orde in haar regeringsperiode uit aan slechts drie personen. Aan Max van der Stoel op 31 augustus 1999. Hij was oud-minister van Buitenlandse Zaken en Minister van Staat. Daarnaast aan Nelson Mandela op 10 maart 1999. Hij was president van Zuid-Afrika en kreeg de onderscheiding van gezamenlijk van koningin Beatrix en groothertog Jean tijdens een staatsbezoek. En op 28 november 2006 kreeg Peter Kooijmans, als oud-minister van Buitenlandse Zaken en voormalig rechter bij het Internationaal Gerechtshof de onderscheiding.
Koning Willem-Alexander heeft de orde nog maar één keer uitgereikt. Hij benoemde luitenant-admiraal Rob Bauer op 22 april 2025 tot Ridder in de Huisorde van den Gouden Leeuw van Nassau. Dat is de enige keer dat hij de orde heeft toegekend op grond van verdienste onder zijn koningschap. Wel kregen prinses Amalia, prinses Alexia en prinses Ariane op hun achttiende verjaardag het Grootkruis in deze orde, zoals in de huisstatuten is bepaald.
