Met een persoonlijke en ontroerende toespraak herdenkt de nieuwe Noorse monarch, koning Haakon VIII, zijn overleden vader, koning Harald V. Hij bedankt het Noorse volk voor de massale steun, haalt herinneringen op aan de geliefde koning en spreekt zich uit over de toekomst van het land onder zijn motto: “Alles voor Noorwegen”.
Koning Haakon heeft vanavond om 19:00 uur zijn eerste toespraak gehouden. Het was een herdenkingstoespraak, een eerbetoon aan zijn vader. Daarnaast ook een toespraak over waar hij zelf voor staat. Je kunt de volledige toespraak hieronder lezen. Ook kun je de toespraak bij NRK, de Noorse TV, bekijken. De ondertiteling is automatisch in het Nederlands.

Vandaag is het 58 jaar geleden dat koning Harald en koningin Sonja trouwden. Ook dát wordt benoemd door koning Harald. Hij breekt even als hij zijn moeder feliciteert met het feit dat ze 58 jaar geleden met zijn vader in het huwelijk trad.
De toespraak van koning Haakon
Beste iedereen,
Gisterenochtend om 06:35 is Zijne Majesteit Koning Harald V, mijn vader die ik zo liefhad, overleden.
We zijn in rouw. Tegelijkertijd geeft het ons troost en kracht dat zoveel mensen met ons meeleven. Het was een indrukwekkende en ontroerende ervaring om het Paleisplein gevuld te zien met mensen, bloemen, condoleances en lichtjes. Heel hartelijk dank.
Lieve vader, dank je wel dat je zo’n goede vader bent geweest voor Märtha en mij. Warm en veilig. Je was ook een warme en grappige grootvader. Een liefdevolle en zorgzame echtgenoot. Een genereuze schoonvader. Een broer en oom bij wie iedereen graag was. Jij was het hoofd van het gezin, die ons samen met mijn moeder omarmde en met een natuurlijke autoriteit, waarvan je je misschien zelf niet eens volledig bewust was, bij elkaar bracht. Bovenal was je iemand die altijd achter zijn waarden en overtuigingen stond. Je steunde en zorgde voor ons allemaal. Ik ben trots als ik denk aan alles waar jullie beiden voor stonden – en waar jullie voor opkwamen.
Ik zal hem missen. Ik zal zijn lach missen. Zijn warme manier van omgaan met mensen en situaties. Mijn vader zorgde er altijd voor dat de mensen om hem heen zich op hun gemak voelden.
Hij was een goede luisteraar, vooral in de omgang met kinderen en jongeren – voor hen had hij een extra plekje in zijn hart.
De grote, warme koninklijke hand reikte uit naar iedereen, jong en oud, die een extra handdruk nodig had. Hij begroette iedereen met respect en vrijgevigheid – en discrimineerde nooit iemand.
Hij reisde af om de door de orkaan getroffen mensen te troosten – gekleed in een gewatteerde jas en rubberlaarzen.
Hij bood de Sami zijn excuses aan voor het onrecht dat hen was aangedaan – namens ons allen.
Hij huilde met ons mee nadat we zoveel mensen hadden verloren op Utøya en in de regeringswijk.
Hij bracht ons samen door onder woorden te brengen wie wij Noren zijn.Ik zie hem voor me op de zeilboot – met een pet, zonnebril en een bulderende lach. Waar hij gewoon zichzelf kon zijn, energie kon opdoen en volop kon genieten – in competitie met andere gepassioneerde zeilers.
En dan is er nog de foto van zijn brede glimlach in de hangmat in de Amazone – waar hij eindelijk zijn jongensdroom vervulde om een paar dagen bij de Yanomami te wonen. Een droom die voortkwam uit een diepe betrokkenheid bij de zorg voor de dieren en de natuur in de wereld.
Ik weet dat velen van jullie dit ook zullen missen.
In het hele land – en over de hele wereld – zijn er duizenden mensen die de herinneringen aan hun ontmoetingen met hem koesteren. Herinneringen die voortleven in de harten en familieverhalen van mensen.
Als koning vertegenwoordigde mijn vader Noorwegen en de Noren met trots en vreugde. Door middel van bezoeken door het hele land, evenementen hier in het paleis en werkzaamheden voor Noorwegen in het buitenland.
In de sneeuwduin bij het langlaufstadion.
Op het balkon van het paleis op 17 mei.
Tijdens een staatsbezoek aan Nelson Mandela.Het was ook een grote steun voor hem om mijn moeder, Koningin Sonja, als levenspartner te hebben met wie hij het werk kon delen. Zij droeg bij aan hun vorming tot een sterk koninklijk paar dat elkaar perfect aanvulde. Ik weet hoeveel zij voor Koning Harald betekende, omdat zij zo standvastig was in zijn levenswerk. In het levenswerk dat ze samen deden. Vandaag is het 58 jaar geleden dat ze trouwden. Van harte gefeliciteerd met jullie huwelijksjubileum, lieve moeder.


Koning Harald heeft ons land door een periode van grote veranderingen geleid. Vanaf het moment dat hij als achtjarige voet aan wal zette op Rådhuskaia na zijn terugkeer uit de Tweede Wereldoorlog tot op de dag van vandaag heeft Noorwegen een aanzienlijke positieve ontwikkeling doorgemaakt. Tegenwoordig zijn we een welvaartsstaat, waar mensen met verschillende achtergronden samenleven en elkaar helpen.
Tegelijkertijd is de wereld opnieuw onveiliger en onvoorspelbaarder dan tijdens het grootste deel van de regeerperiode van koning Harald. Iets dat ook ons hier in dit land raakt en ons een nieuwe ernst heeft gebracht.
Nu mijn vader is overleden, ligt er een grote taak voor me.Hij herinnerde ons in de familie er voortdurend aan dat iedereen de dingen op zijn eigen manier moest doen. Zijn eigen vorm moest vinden. Zichzelf moest zijn. Hij volgde zijn vader koning Olav op, die op zijn beurt zijn vader koning Haakon opvolgde.
Nu is het mijn beurt.
Ik ben ontzettend dankbaar dat mijn familie om me heen is, en voor de geweldige steun die Koningin Mette-Marit en onze kinderen me geven.
Ik wil ook mijn moeder en zus bedanken voor de kracht die ze me geven, ondanks hun eigen verdriet om het verlies van een geliefde echtgenoot en vader.
Ons gezin heeft ervaren hoe belangrijk het is om samen sterk te staan – zowel innerlijk als voor elkaar. Zelfs in moeilijke tijden.
Onze eensgezindheid is een grote kracht voor het werk dat we voor Noorwegen zullen doen.
Na de lange en bewogen regeerperiode van Koning Harald is het nu aan ons om elkaar naar een nieuw tijdperk te leiden. Koningin Mette-Marit en ik willen erbij zijn en luisteren. De Koningin, Kroonprinses Ingrid Alexandra en ik zullen er altijd naar streven de levensomstandigheden van verschillende mensen te begrijpen.
Niemand weet vandaag wat wij, inwoners van dit land, samen zullen meemaken. Maar wat we wél weten, is dat we elkaar zullen steunen in goede en in moeilijke tijden.
Wij geloven in een Noorwegen waar we stevig geworteld zijn in onze geschiedenis, in wat ons door de tijd heen gevormd heeft.
Wij geloven in onze volksregering – en in democratie.
Wij geloven in een samenleving gebouwd op recht en gerechtigheid – en waar iedereen gelijkwaardig is.
Een samenleving waar we elkaars talenten zien en erkennen – zodat we samen een Noorwegen kunnen creëren waar iedereen een bijdrage kan leveren en zich thuis voelt.
Wij geloven in een Noorwegen waar plaats is voor iedereen.
We zullen de kracht van onze gemeenschap voelen – en met onszelf weten dat we één volk zijn.

Beste allemaal,
vandaag voel ik een grote dankbaarheid jegens hen die mij voorgingen. Zij waren allen koningen van hun tijd. Ze waren geliefd, gerespecteerd en betekenden veel voor velen. Ik heb veel van hen allemaal geleerd.Net als koning Haakon, koning Olav en koning Harald kies ik voor de verkiezingsrede: “Allen voor Noorwegen”.
“Alles voor Noorwegen” betekent strijden voor het recht van iedereen in Noorwegen op een vrij leven. Het houdt ook een verantwoordelijkheid in om ervoor te zorgen dat wij als natie een positieve bijdrage leveren aan de wereld.
En dat betekent – uiteindelijk – dat je bereid moet zijn alles te riskeren, inclusief je leven, voor de vrijheid en onafhankelijkheid van Noorwegen.
Want de vrede is hier gevestigd.
Vandaag zijn we een familie in rouw, een volk in rouw.
We danken Koning Harald voor alles wat hij was en alles wat hij heeft gedaan – voor Noorwegen, – voor iedereen in ons land.Met Gods hulp en de steun van het volk zie ik uit naar de grote taak die voor ons ligt. Ik bid dat we ons allen zullen verenigen in de oude wens:
Moge God ons land beschermen.

Haakon en Ingrid geven audiënties
Vanavond hebben koning Haakon en kroonprinses Ingrid Alexandra drie condoleance audiënties gehouden. Tijdens deze audiënties kregen de voorzitter van het Parlement, de rechter van het Hooggerechtshof en de President van de Noorse Kerk de gelegenheid om de baar van koning Harald te bezoeken en om koning Haakon en de kroonprinses te condoleren.
Gisteravond is het lichaam van koning Harald overgebracht naar het Paleis. Inmiddels is er een foto vrij gegeven in het persgedeelte.

Herdenkingsdienst
Morgen zijn er in heel Noorwegen herdenkingsdiensten voor koning Harald. Koning Haakon, kroonprinses Ingrid Alexandra, koningin Sonja en prins Sverre Magnus zullen aanwezig zijn bij de herdenkingsdienst in Asker. De bedoeling is dat we hier aanstaande maandag een blog over zullen plaatsen.
Bijzonder om te zien hoe de aanwezige in Oslo reageren op het overlijden van de koning. Die moet wel bijzonder geliefd geweest zijn.
Overigens zag ik vandaag op youtube de bijzetting van zijn vader. Alle gekroonde hoofden inclusief Beatrix, hebben in totaal naar de kerk en daarna naar de plaats waar de koning bijgezet werd, zo’n 1,5 uur achter de kist aangelopen op straat. Dat is nogal wat. Dwars door de stad. Waarbij de vrouwelijke staatshoofden op Beatrix na helemaal gesluierd waren, ook voor het gezicht. Beatrix had een lange sluier aan haar hoed.
Zou dit allemaal weer zo gaan bij deze bijzetting?