Farah Diba, de moeder van Reza Pahlavi, was ooit een geliefde keizerin van Iran. Inmiddels leeft de familie al jaren in ballingschap in Amerika, maar geliefd is ze nog altijd. Momenteel is Reza Pahlavi veel in het nieuws, in verband met reacties op de protesten in Iran. Daarom nemen wij je vandaag mee en kijken graag met je naar Farah Diba Pahlavi.
Farah Diba werd geboren op 14 oktober 1938 in een Iraanse familie die welvarend was. Na het vroegtijdige overlijden van haar vader, nam het vermogen van de familie echter snel af. Farah ging architectuur studeren in Parijs. Daar werd ze door de Iraanse ambassade voorgesteld aan de Sjah, de Keizer van Iran.
Farah was de eerste en ook de laatste keizerin, ook wel Sjahbanoe genoemd, van Iran. Zij was de derde vrouw van de laatste sjah, Mohammad Reza Pahlavi.
De Sjah en Fawzia
Mohammad Reza Pahlavi, was sinds 1941 Sjah (koning) van Iran. Hij volgde zijn vader op, en was daarmee de tweede en laatste regerende monarch van Iran. In 1939, twee jaar voor hij sjah werd, trouwde Mohammad Reza met de Egyptische prinses Fawzia. Het huwelijk vond plaats in het Abdeen Paleis in Cairo. Mohammad Reza was erg onder de indruk van de grandeur van het Egyptische hof. Hij besloot dat Iran ook zulke bijzondere paleizen nodig had.
Helaas was het een ongelukkig huwelijk, waaruit slechts één kind geboren werd. Een dochter, Shahnaz Pahlavi, geboren op 27 oktober 1940. Mohammad was openlijk ontrouw. Vaak was hij in Teheran te zien met één van zijn vriendinnen. Daarnaast werd Fawzia door haar bezitterige schoonmoeder vernederd, waardoor ze mede terug verlangde naar Egypte. In 1948 gaat het getrouwde stel uit elkaar.
Tweede huwelijk met Soraya
Soraya Esfandiary Bakhtiari was de tweede vrouw van Mohammad Reza. Zij trouwde in 1951 in Teheran met Mohammad Reza. Heel verdrietig was het feit dat ze geen kinderen kregen. Allebei wilden ze eigenlijk niet scheiden, maar in 1958 scheidde Soraya toch van de sjah, omdat het huwelijk kinderloos bleef. Mohammad Reza wilde persé een mannelijke opvolger. Huilend kondigde de sjah de echtscheiding aan bij het Iraanse volk, in een toespraak die werd uitgezonden op radio en televisie. Op een later moment zullen we een blog over Soraya schrijven.
Huwelijk Fara Diba
Op 21 december 1959 trouwde de toen 21-jarige Farah Diba met Mohammad Reza Pahlavi. Wereldwijd trok het huwelijk veel media aandacht. In 1967 kroonde Sjah Reza zichzelf tot keizer en werd Farah gekroond tot eerste keizerin van het moderne Iran. Dat was een historisch moment, aangezien ze de allereerste vrouw was die een dergelijke titel kreeg in de moslimwereld.
Bij de keizer én in Iran was er grote vreugde, toen Farah beviel van een jongetje, kroonprins Reza in oktober 1960. Na Reza volgden nog drie kinderen: Fahranaz (12 maart 1963), Ali-Reza Pahlavi (28 april 1966) en Leila Pahlavi (27 maart 1970).
Rol als keizerin
Tijdens haar twintig jaar als keizerin, bevorderde ze het welzijn van de Iraanse burgers. Dit deed ze onder andere door het steunen van sociale en economische hervormingen van haar man, tijdens de Witte Revolutie. Ze zette zich in voor de rechten van vrouwen en kinderen. Zo richtte ze liefdadigheidsinstellingen op en stichtte de Universiteit van Shiraz. Dit was een universiteit die werkte volgens Amerikaans model, waardoor er meer vrouwelijke studenten kwamen. Ook werden er door haar bemoeienis Iraanse oudheden teruggehaald uit musea in het buitenland. Ze was dan ook de drijvende kracht achter de oprichting van het Museum voor Hedendaagse Kunst in Teheran.
Revolutie en ballingschap
Helaas werden ook in die tijd, onder het bewind van keizer Mohammad Reza, al mensen gemarteld. Dit gebeurde vooral door de beruchte geheime politie, de SAVAK. Sjah Mohammad Reza was een moderne vorst, die zich bepaalde methoden helaas nog wel (liet) gebruiken. Tegenstanders werden op een hardhandige manier de kop in gedrukte. De SAVAK werd in 1957 opgericht. De organisatie had vrijwel onbeperkte macht om iedereen die als een bedreiging voor de troon werd gezien, te arresteren. Onder de arrestanten waren communisten, religieuze fundamentalisten, intellectuelen, maar ook studenten.
Toen in 1979 de Iraanse Revolutie plaats vond, verliet de keizerlijke familie het land. De familie leefde in ballingschap. Sjah Mohammad Reza overleed in 1980 in Egypte, aan de gevolgen van kanker. Terwijl Farah Diba nog altijd in ballingschap leeft, verdeeld ze haar tijd tussen Parijs en Washington. Haar twee nog levende kinderen wonen in de buurt van Washington/New York, evenals haar kleinkinderen.
Persoonlijke verliezen
Het leven in ballingschap was niet makkelijk voor Farah Diba en haar gezin. Helaas maakte Farahs jongste dochter, prinses Leila, in 2001 in Londen een einde aan haar leven. In 2011 kwam haar jongste zoon prins Ali-Reza om het leven door zelfdoding. Wat een enorme impact moet dit op Farah hebben gehad.
Nieuw geluk
Zoon Reza Pahlavi, die momenteel veel in het nieuws is door de omstandigheden in Iran en door zijn oproep tot protesten, lijkt een gelukkiger leven te leiden. Al kun je nooit achter de voordeur van iemand kijken. Reza Pahlavi trouwde op 12 juni 1986 met Yasmine Etemad Amini, ook wel prinses Yasmine genoemd. Samen kregen ze drie dochters: Noor, Iman en Farah. Farah Diba Pahlavi’s dochter Farahnaz woont in New York, waar ze werkt als psycholoog in een Amerikaans ziekenhuis. Hier werkt ze met kinderen en senioren. Vooral na het overlijden van haar broer en zus, leeft Farahnaz voornamelijk buiten de schijnwerpers.
Noor Pahlavi
Prinses Noor Pahlavi werd geboren op 3 april 1992. Noor werkt als model en ondernemer.
Iman Pahlavi
Tweede dochter Iman Layla Pahlavi werd geboren op 12 september 1993. Iman is werkzaam in de zakelijke dienstverlening.
Prinses Iman trouwde in juni 2025 in Parijs, tijdens een huwelijksceremonie met Bradley Sherman. Deze ceremonie vond een maand na hun burgerlijk huwelijk in New York plaats.
De bruidsjurk van Iman Pahlavi, evenals de jurken van haar moeder, zussen, het broekpak van Farah Diba en de jurk van haar tante (niet op deze foto), zijn allemaal ontwerpen van Elie Saab.
In deze video zie je een stralende Farah Diba Pahlavi:
Farah Pahlavi
Jongste dochter Farah Pahlavi is geboren op 17 januari 2004. Farah is vernoemd naar haar grootmoeder, Farah Diba Pahlavi.
Extra foto’s
Nog wat extra foto’s van Farah Diba bij belangrijke momenten. Daarbij valt op dat er nog een aantal contacten zijn met andere niet-regerende vorstenhuizen.
Foto ©PPE/Nieboer
Leestip
Tot slot nog een leestip van Josine. Zij heeft onderstaand boek gelezen over de Sjah. In het boek wordt onder andere de band beschreven tussen prinses Beatrix en de Sjah van Iran. Een heel boeiend verhaal!
Wat ontzettende interessante informatie over de keizerlijke familie uit Iran. In 2019 hebben mijn man en ik een rondreis gemaakt in Iran. Een prachtig land, zoveel mooi’s te zien en hele aardige mensen, maar met een vreselijke dictatuur. Hopelijk kunnen ze daar ooit in een vrijheid leven.
Onder het regime van de sjah was het ook niet bepaald een feestje hoor. De sjah regeerde met harde hand en er waren martelingen aan de lopende band. Ik vind dit wel een erg geromantiseerd verhaal over de keizerlijke familie.
Hoi Tina, dank voor je feedback. Het was zeker niet mijn bedoeling om een geromantiseerd beeld neer te zetten, maar de blog is geschreven over Farah Diba en haar zoon, in mindere mate over haar Farah’s man. Toch vind ik je kritiek ergens wel terecht (dergelijke feedback zie ik als iets positiefs hoor!), daarom heb ik onder Revolutie en ballingschap een stukje toegevoegd. Ik vind het echter niet nodig om uit te wijden over de martelmethodes (al schrok ik er van, ellendig genoeg dat het er daar ook al zo aan toe ging!). Dank!
Dat klopt maar vrouwen konden zich wel vrij bewegen en mochten studeren en reizen en hoefden niet gesluierd over straat. Verder heeft de Sjah een heel groot bos laten aanleggen midden in de woestijn om daar een feest te geven terwijl er veel armoede was onder de bevolking. De bevolking is destijds niet voor niets in opstand gekomen niet wetende dat door de atollah’s het veel erger zou worden.
Ik denk dat Farah Diba zelf veel goeds heeft gebracht voor het land, maar dat de sjah mindere methodes had. Het feit dat er gescheiden werd omdat het huwelijk kinderloos bleef, vind ik bijvoorbeeld ook best heftig. Daarnaast vind ik het ook geen romantisch beeld, dat hij net zulke paleizen wilde als Egypte. Hierdoor kwam hij op mij wel over als iemand die graag alles zelf in de hand heeft, overal controle over wil hebben. Over het feest heb ik eerder ook al eens gelezen. Over de Iraanse Revolutie zelf is echter zóveel te vertellen, dat ik dat maar gewoon niet heb gedaan, dan komt er geen einde aan deze blog. Het ging ons vooral om Farah Diba. Heel goed dat zij zich inzette voor vrouwen en kinderen voor studerende vrouwen. Ze was zelf ook ooit een studerende vrouw.