Het verhaal van Máxima’s haarbanden

Hij werd bedacht om het haar uit het gezicht te houden, maar anno 2026 is de haarband heel veel meer. Het is een eyecatcher, de spreekwoordelijke kers op de taart of in Máxima’s geval: een vervanger van de koninklijke hoed. Daarom nu online: een blog over Máxima’s haarbanden.

Bij informele werkbezoeken wil ze heus nog weleens kiezen voor herhaling of gemak, maar het kan niemand zijn ontgaan dat Máxima er veel plezier in heeft om qua mode te blijven verrassen. De ene dag betreedt ze de rode loper als een kleurrijke hippie, de andere dag als een moderne Jackie Kennedy en ook de krachtige businesslook behoort inmiddels tot haar repertoire. Voor de variatie laat de koningin zich inspireren door vriendinnen, modebladen en de vele foto’s op Pinterest. Ook collega’s brengen haar nog weleens op een idee, en dan met name hertogin Catherine. Toen het Britse stijlicoon in 2011 de zandkleurige pumps van LK Bennett omarmde als favoriet, trad Máxima al snel in haar voetsporen. De schotelhoed, de kleine druppelvormige hoed en de pumps van Gianvito Rossi zijn andere bekende voorbeelden. En ja, aan dit rijtje kan nu ook de XXL-haarband worden toegevoegd.

Hatband

Catherine introduceerde hem tijdens de doop van prins Louis in juli 2018 (links). Bij de eerste foto’s was het even zoeken naar wat ze nu precies op haar hoofd had. Een hoed? Een haarband? Iets daar tussenin? Doordat het ontwerp was gemaakt van echte hoedenmaterialen, werd de accessoire al snel omgedoopt tot hatband (hoedenband). En nu, heel wat XXL-haarbanden verder, is Kate volgens de Britten zelfs de koningin van de hatband geworden. Of ze dat ook blijft is maar de vraag, want Mathilde, Máxima, Letizia  en Mary zijn inmiddels geduchte concurrenten.   

Donut

De grens tussen de klassieke haarband (headband) en de moderne hatband is helaas niet zo duidelijk. Er is geen wetboek waarin alle vereisten staan vermeld en in het Nederlands al helemaal niet. Dat beaamt ook de Haagse modiste Berry Rutjes. “In ons land is er qua mode weinig terminologie, ook van oudsher niet. De brede haarband zou ik in het Nederlands omschrijven als haardecoratie, dan zit je sowieso goed. Je versiert immers het haar. Wat je tegenwoordig ook veel ziet zijn van die opengewerkte turbans, met een gat in het midden dus. Op internet worden ze nog weleens grappend omschreven als een donut, maar eigenlijk hebben we er in Nederland geen officiële term voor. Het zijn geen haarbanden, want die zijn hoefvormig. Het zijn ook geen turbans of dophoedjes, want ze hebben geen dop. Maar wat is het dan wel? Ook hier zit je met haardecoratie weer het meest veilig.”

Dresscode

Terug naar het hof, want het verhaal van de koninklijke haarband omvat meer dan alleen maar de hatband en donut. Sofia heeft bijvoorbeeld een zwak voor folkloristische strikken van fluweel, Mette Marit voor romantische bloemenkransen en Máxima voor kleurrijke verentooien. Rania draagt op haar beurt graag smalle bandjes in de kleur van haar kleding en als de wind aanwezig zal zijn wijkt Catherine ook nog weleens uit naar de klassieke Aliceband. Of de haarband in kwestie ook gezien wordt als een serieuze vervanger van de koninklijke hoed verschilt per hof en ontwerp. In Noorwegen zijn ze al snel tevreden, want hun kroonprinses draagt nu eenmaal zelden een breedgerande hoed. In Nederland en Groot-Brittannië zijnze juist wat minder happig, maar de hatband à la Kate is inmiddels helemaal  goedgekeurd.

Geen vanzelfsprekendheid

Dat de haarband momenteel erg in trek is aan het hof, is overigens niet zo vreemd. Op de catwalk is de accessoire ook erg in trek, met Prada als initiatiefnemer. Daarnaast zijn er nog enkele praktische redenen om overstag te gaan. Een haarband waait bijvoorbeeld zelden af, is heerlijk luchtig bij hogere temperaturen en met een beetje geluk voel je amper dat je er een draagt. Daarnaast blijft er bij de meeste exemplaren ook nog genoeg ruimte over om het haar kunstig op te steken. Bij een hoed is dat laatste zeker geen vanzelfsprekendheid.

Diplomatiek gezien kan de accessoire eveneens goed van pas komen. Dat werd ook wel duidelijk toen prinses Diana in 1990 op zoek was naar een geschikt hoofddeksel voor de intronisatie van de Japanse keizer. Bij hoedenmaker Sommerville kwam de prinses weliswaar prachtige opties tegen, maar iets hield haar tegen. Sommerville: “Prinses Diana vroeg om een hoofddeksel dat haar niet langer of groter zou maken. Ze was bang dat ze boven de Japanse mannen uit zou steken.” Na overleg werd er uiteindelijk een band van blauwe zijde gemaakt, die over het voorhoofd gedragen moest worden. Een netje (voile) in een vergelijkere tint gaf het ontwerp wat extra body en zo kon de prinses toch, zonder zich ongemakkelijk te voelen, aan de kledingvoorschriften voldoen. 

Net als Frida

Veel van Máxima’s haarbanden worden tegenwoordig gemaakt door Jolanda, haar kamenier. Jaren voor de inhuldiging volgde zij op verzoek van het hof een uitgebreide cursus bij een Nederlandse modiste. Ideaal, want de koningin kan nu -indien gewenst- gewoon een hoed van eigen huis dragen. Dat bespaart zowel tijd als kosten, al moet Máxima nu wel zelf op zoek naar creatieve en toepasselijke ontwerpen. Dat haar dat goed afgaat, werd wel duidelijk tijdens het staatsbezoek aan het Verenigd Koninkrijk (2018). Met een duidelijke knipoog naar hertogin Catherine droeg de koningin voor het eerst een heuse hatband.

Een kleurrijke bloementooi kwam in beeld bij de opening van een expositie over Frida Kahlo. Deze Mexicaanse kunstenares ken je misschien vooral vanwege haar doorlopende wenkbrauw (unibrow), maar de flinke snuf flora in haar haar typeerde Kahlo eveneens. Om hiernaar te kunnen knipogen, hoefde Máxima alleen maar aan Jolanda te vragen of zij een fluwelen haarband en wat zijden bloemen aan elkaar vast wilde zetten.

Hoofdpijn

Door de Griekse oudheid laat Máxima zich eveneens wel inspireren. De vergulde lauwerkrans in haar garderobe is daar een prachtig bewijs van. Maar eerlijk is eerlijk: eigenlijk zou iedere haarband van Máxima wel aan een bepaald tijdperk gekoppeld kunnen worden. De accessoire gaat inmiddels zó lang mee dat vrijwel ieder model en materiaal in het verleden al wel een keer voorbij is gekomen. Haarbanden van kant waren in de jaren tien van de vorige eeuw bijvoorbeeld helemaal bon ton. Headache bands werden ze ook wel genoemd, omdat de accessoire door de lichte druk hoofdpijn zou kunnen voorkomen. In de jaren twintig dook de haarband op als rijke versiering van de hippe boblijn en in de jaren veertig juist werd de accessoire juist ingezet als beschermingsmiddel voor de werkende vrouw. Geen enkel kapsel knapt immers op van industriële smog.

En wat te denken van de Sloane Rangers, de modieuze jongedames uit de hogere klasse, die winkelden rond Sloane Square? In de jaren tachtig  gingen zij de deur niet uit zonder fluwelen haarband. De reden en manier van dragen kan dus flink verschillen. Momenteel is de haarband vooral een heerlijke accessoire om wat sjeu toe te voegen aan een (koninklijke) outfit, maar dat kan over tien jaar zomaar heel anders zijn…