Dat de patronen op Máxima’s kleding niet doorlopen, is niet altijd een kwestie van onwil of onkunde

Als je couture draagt, horen de patronen op je kleding door te lopen, toch? Over die vraag hebben we de afgelopen maanden veel gediscussieerd op deze website. Samen met couturier Joke Rozenbeek bespreek ik in deze blog dit onderwerp. Zijn de onderbroken patronen op de kleding van Máxima een kwestie van slordigheid of niet?

De trouwe bezoekers van deze website kennen Joke Rozenbeek al wel. Van tijd tot tijd geeft ze op ModekoninginMáxima.nl toelichting op de technische zaken rondom mode. Want als íemand weet hoe een kledingstuk in elkaar steekt, dan is zij het wel. In het verleden won ze meermaals een Gouden Naald en ontwierp ze collecties voor modemerk College Style. Momenteel heeft een eigen atelier aan huis, waar ze couture vervaardigd, veelal in de stijl van koningin Máxima en prinses Catherine.

Tijdens het staatsbezoek van Duitsland aan Nederland appte ik haar. In de reacties werden namelijk kritische noten geplaatst bij Máxima’s nieuwe bloemenrok van modehuis Natan. De handgeverfde patronen liepen bij de naden niet door, en dat mocht je van couture wel verwachten. Toch? Vanwege alle drukte rondom het Japanse staatsbezoek duurde het even voor de nabeschouwing van Joke er kwam, maar hier is hij dan toch.

Máxima en de handgeschilderde bloemen

Laten we eerst maar eens kijken naar de rok in kwestie. Het betreft een gerende, beige rok. De handgeschilderde bloemen zijn op de stof geprint en zijn dus niet na het vervaardigen van de rok aangebracht.

Zoals je op bovenstaande foto’s kunt zien, vloeien de bloemen bij de zijnaad niet mooi in elkaar over. Joke Rozenbeek snapt dat wel. “Als je werkt met zulke grote dessins, is dit bijna onoverkomelijk. Als je gaat naaien, leg je een patroon op de stof. Daarbij kijk je zorgvuldig hoe het dessin het meest voordelig uitkomt. Daarbij let je vooral op de motieven middenvoor. Daar gaat immers de meeste aandacht naar uit. Bij Máxima’s rok zie je dat de centrale bloem niet recht middenvoor geplaatst is. Dat snap ik wel, want dan zit zo’n bloem precies op een cruciaal punt. Iets naar de zijkant en iets lager, staat dan mooier en heeft een speelser effect. Als dat dan je uitgangspunt is, ontkom je er bijna niet aan dat er een bloem bij de zijnaad sneuvelt. Nu kun je wel proberen om de achterpanden zo op de stof te leggen dat de bloemen bij de zijnaad moor doorlopen, maar dan botsen de bloemen weer bij de naad aan de achterzijde. Dat is jammer, want die overgang is doorgaans meer zichtbaar.”

Rollen stof en ongelijke naden

“Als ik deze rol stof voor me had gekregen, had ik persoonlijk ook deze aanpak gekozen. Liever een mooie bloem middenachter en deze zijnaden, dan een botsende bloem aan de achterzijde en mooie bloemen bij de zijnaad. Maar nóg liever had ik eerst de rok vervaardigd en dán pas de handgeschilderde bloemen laten aanbrengen. Bij de prijzen die voor couture worden neergelegd, zou dat echt wel mogelijk moeten zijn. Bij Máxima’s lintjesjurk van Natan is daar wél voor gekozen. Daar heeft Pablo Piatti de kwast pas ter hand genomen toen de jurk helemaal in elkaar zat.”

Als ik Joke de tekst van dit interview stuur, voegt ze er nog een kleine noot aan toe. “Wat ik persoonlijk storender vind, is dat de zoom bij de zijnaad ongelijk hangt. Dat komt door het uitzakken van de schuine zijnaad.”

De jurk en de portemonnee

Om het verhaal van doorlopende patronen en naden wat duidelijker te maken, appt Joke me na afloop van ons telefoongesprek ook nog wat foto’s. “Het is niet alleen Natan waar de patronen niet doorlopen. Zelfs bij Dior loopt het patroon middenachter niet door.”

“Bij de confectie van Zimmerman lopen de naden wel erg mooi door.. Ik vermoed dat hier de het patroon en het dessin (digitaal) op elkaar zijn afgestemd, zodat alles mooi matcht. Als een jurk in veelvoud wordt vervaardigd, is er op dit vlak soms ook wat meer mogelijk. Zeker als de klanten meer dan 2000 euro per jurk neerleggen.”

Vervolgens stuurt Joke me een foto van een groen-roze jurk. “Hier zie je duidelijk dat het patroon mooi doorloopt bij de zijnaden. De patroondelen zijn tegen elkaar gelegd tijdens het knippen, waardoor je geen zijnaad ziet. Maar let op de middenachternaad! Deze loopt duidelijk niet door, het is of het één of het ander.”

“Bij een rechte rok kun je de stof vaak wel dubbel leggen, waardoor er geen sprake is van een zijnaad. Het mooie bij deze rok van Dolce & Gabbana is dat er middenachter ook sprake is van een vloeiende overgang. Daar betaal je dan wel ruim 2000 euro voor.”

Dat prijzen en patronen met elkaar te maken hebben, is volgens Joke Rozenbeek dus wel te begrijpen. “Een rol geweven stof heeft doorgaans een maximale breedte van 1,50 meter. Als coupeuse probeer je de patronen zo dicht mogelijk bij elkaar op de stof te leggen, want: hoe minder verspilling van stof, hoe lager de productiekosten. Zeker bij duurdere stoffen, die zo meer dan 100 euro per strekkende meter kosten, weegt dit mee. Soms kun je in theorie een patroon prachtig laten doorlopen, maar dan moet je daar soms wel een hele meter stof mee verspillen.

Schuin van draad

Zomaar ervan uitgaan dat een dessin doorloopt, is dus een beetje te gemakkelijk. Er komt meer bij kijken dan wil en kunde. Maar inderdaad, bij sommige keuzes van Natan kun je wel een vraagteken zetten. Neem de paarse jurk die Máxima droeg in Zuid-Afrika. Over het de kunstig gemouleerde mouw is Joke erg te spreken. “Meer dan eens moet ik bij de ontwerpen van Natan echt even kijken hoe ze het gemaakt hebben. Deze mouw is ook erg kunstig gedaan. Je ziet dat de ruiten bij de gebloemde mouw schuin lopen. Dat is geen kwestie van slordigheid: als je de stof schuin van draad knipt, kun je mooier vormen. Knip je een stof schuin van draad, dan zit er meer rek in. Maar bij de andere mouw, waar de stof niet schuin geknipt is, loopt het patroon ook niet door. Dat is jammer. Als de lijnen hier op elkaar waren aangesloten, had dat een rustiger beeld gegeven en was de bloem nóg mooier uitgekomen.”

Mooie plooien, hobbelige ruiten

Door naar de oudroze ruitrok, waar ook kritiek op kwam. De ruiten lopen aan de bovenzijde immers niet door. Had dat anders gekund en gemoeten? Joke: “Je kunt wel van alles willen, maar het moet ook kunnen. Wat Máxima hier draagt is een rok met ingestikte plooien. De plooidiepte is van boven smaller dan van onder. Hierdoor krijg je een mooie, klokkende rok à la Dior. De coupeuse heeft de plooidiepte aan de onderzijde uit laten lopen. Aan de bovenzijde is de plooi ingevouwen, waardoor de lijnen onderbroken worden. Dat kun je jammer vinden, maar dat is nu eenmaal hoe wiskunde werkt. Het alternatief was een vrij rechte plooirok, waarbij de stof niet zo was uitgedraaid. Dan krijg je gewoon een rechte rok met plooien erin gevouwen, zoals oma’s vroeger droegen. Dan was de rok nooit zo elegant geworden als dat hij nu is. En ook hier geldt weer: had ze de stof laten borduren, dan had je nette ruiten gehad. Maar dan praat je over haute couture en een heel ander prijskaartje.”

Máxima en een randdessin

Door naar de laatste jurk. Joke: “Hier is gebruik gemaakt van een stof met een randdessin. Zie een rol witte zijde voor je, met aan één kant een rand bloemen. Bij de taillenaad is het dessin geplaatst, waardoor de bloemen aan de ene kant naar boven wijzen en aan de andere kant naar beneden. De coupeuse heeft ervoor gekozen om de klaprozen beide keren middenvoor te plaatsen. Dat geeft qua kleurenpalet ook het mooiste plaatje. Wat ik jammer vind, is dat er in het dessin donkere blaadjes zijn aangebracht. Het valt nu erg op dat die niet doorlopen. Nu had Natan er voor kunnen kiezen om de donkere blaadjes bij elkaar te plaatsen, maar dan zouden de klaprozen niet mooi uitkomen middenvoor. En de blauwe bloemen had je dan ook opeens middenvoor gekregen. Het is dus altijd een enorm gepuzzel. Zeker als je moet werken met kant en klare stoffen. Misschien had ze, om deze abrupte overgang te voorkomen, een rood riempje moeten dragen. Maar dat heeft ook weer effect op de uitstraling van de jurk. Al met al is het dus makkelijker gezegd dan gedaan.”